خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 29 ارديبهشت 1398 ساعت 13:12 http://www.ibna.ir/fa/doc/note/275924/بازار-سیاه-کاغذ-سفید -------------------------------------------------- عنوان : بازار سیاه و کاغذ سفید -------------------------------------------------- اختصاص ارز 4200 تومانی برای واردات کاغذ، بدین معناست که حتی کاغذ، از گوشت قرمز نیز پیشی گرفته و به زبان ساده‌تر و بهتر کاغذ یارانه دریافت می‌کند، در حالی که گوشت وارداتی شامل ارز نیمایی می‌شود. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نصرالله حدادی ـبازدید مقام معظم رهبری از نمایشگاه بین المللی کتاب، تذکری حیاتی را در پی داشت: موضوع تأمین کاغذ موردنیاز ناشران از سوی مسؤولان ذی ربط، بعد از فرمایش ایشان، وزرای ارشاد و صمت، جلسه ای برپا ساختند و معاون اول نیز با تأکید بر ترخیص سریع کاغذهای باقی مانده در گمرکات، قول های مساعد دادند و به امید روزی خواهیم نشست که در روزگار سیاه کاغذ، به سفیدی بگراید و شاهد فراوانی و ارزانی این ماده حیاتی ناشران باشیم. اختصاص ارز 4200 تومانی برای واردات کاغذ، بدین معناست که حتی کاغذ، از گوشت قرمز نیز پیشی گرفته و به زبان ساده تر و بهتر کاغذ یارانه دریافت می کند، در حالی که گوشت وارداتی شامل ارز نیمایی می شود.بازگشت یارانه به کاغذ، آن هم پس از قریب به 15 سال، آیا شگفت آور نیست؟ بد نیست نگاهی به چگونگی حذف یارانه کاغذ بیندازیم و آن گاه به بحث امروز، ادامه دهیم. در اوایل دولت نهم، تعدادی از ناشران پُرکار، بر این عقیده بودند که یارانه تعلق گرفته به کاغذ، اسباب فساد را فراهم آورده و ناشران گلخانه ای از این فرصت استفاده کرده و با دریافت کاغذ و فروش آن در بازار آزاد، به ثروت و مکنت رسیده و باید این بساط جمع شود و چنین هم شد. فرمول ارائه شده از سوی این ناشران، چنین بود که مبلغ یارانه کاغذ به خرید کتاب برای کتابخانه های عمومی سراسر کشور اختصاص یابد و بماند گزینش و خرید کتاب که بعضاً بودند افرادی از طیف همین ناشران، که در کمیته گزینش و خرید حضور داشتند و با اعمال نظر آن ها، فلان کتاب، در شمارگان فلان خریده می شد و بیسار کتاب، اصلاً دیده نمی شد، تا شامل لطف خرید کتاب شود و این شائبه همواره وجود داشت که، کتاب های این دسته از ناشران، بیشتر شامل الطاف خرید می شوند، آن ها اظهار می داشتند: اصلا در مورد کتاب های خودشان نظر نداده اند و دیگر اعضای این کمیته نسبت به خرید کتاب های آنان نظر داده اند و در این میان، سؤال نان قرض دادن نیز به وجود می آمد. یارانه کاغذ حذف شد، اما خرید کتاب هرگز سروسامان نگرفت و ظاهراً فساد و ناشران گلخانه ای با هم راهی دیار عدم شدند، اما دو رهاورد نیز داشت: گرانی کتاب و افت تدریجی شمارگان کتاب؛ امری که تا به امروز نه تنها روندش کُند نشده، بلکه اگر کتابی در پانصد نسخه به چاپ رسد، باعث بسی شوق و شعف می شود و قیمت صفحه ای 200 تومان، نور علی نور می شود و باید از خوشحالی غش و ضعف کرد! در روزگار خاکستری یارانه کاغذ، موضوع شمارش کتاب در صحافی، از اهم کارهای وزارت ارشاد بود و بماند انواع و اقسام ترفندها، از جمله تغییر فرم اول کتاب های انباری، مثلاً برای چاپ دوم و کارهایی از این دست، اما هرچه بود، نه شمارگان کتاب به این قلت افتاده بود و نه قیمت آن، سر به فلک می کشید و تیراژ کتاب ها معقول بودند، اما در روزگار کاملاً سفید و براق و نورانی حذف سوبسید، چنان قحط سالی شد اندر کتاب، که یاران فراموش کردند، خرید و خواندن کتاب را! نگارنده نیز با انواع و اقسام یارانه مخالف بوده و هستم و اختصاص 45500 تومان یارانه ماهیانه را حداقل در عرصه شهرهای دارای امکانات، به عموم مردم، فقط باعث تنبلی و اسراف می دانم و با آن مخالفم، اما آن هموطن سیستانی محروم و هرمزگانی بیکار و بدون درآمد و گیلانی بیمار و ناتوان و فلان زن سرپرست خانواده را می توانیم از این یارانه محروم کنیم و بگوییم: آنها گلخانه ای تربیت می شوند و باید یارانه را قطع کرد؟ آمار بگیریم، بعد از قطع داوطلبانه یارانه کاغذ، چه تعداد کتاب فروش در شهر و شهرستانهای دور و نزدیک از بین رفتند؟ در تهران به چه اندازه؟ انگار و ظاهراً سوبسید به کاغذی بازگشته است. آیا بساط بازار آزاد کاغذ دوباره راه می افتد؟ شمارش کتاب در صحافی ها چطور؟ ناشران گلخانه ای آیا دوباره جان می گیرند؟ و آیا بعد از چندی ناشرانی پیدا می شوند و داوطلبانه از دولت وقت خواهند خواست که یارانه را حذف کند و اصلاً می توانیم، بگوییم: ارز 4200 تومانی، به معنای اختصاص یارانه به کاغذ است و اصلاً این کار تداوم خواهد داشت و ادامه پیدا خواهد کرد؟ در سال های 92 ـ 91 و 1397 شاهد رشد دویست تا سیصد درصدی ارز بودیم و فشار مضاعفی را بر اقشار ضعیف جامعه تحمیل کرد و یادمان باشد: قشر کتابخوان، طبقه میانه، و رو به پایین است و همین فشارها، باعث شده تا شمارگان کتاب، و ایضاً کتاب فروشی ها، روز به روز تحلیل بروند. تجربه حذف یارانه کاغذ را به عینه مشاهده کرده ایم. صلاح نیست تمامی دهک های جامعه، یارانه نقدی دریافت دارند و به صرفه و صلاح کشور و فرهنگ کار نیست به تمامی کالاها، سوبسید بدهیم، اما می توانیم دهک های ذی حق و مستحق را نادیده بگیریم؟ حذف تام و تمام سوبسید کاغذ، در تمامی ابعاد، این خاصیت را داشت که به بسط و توسعه کتاب نخوان ها، دامن بزند و اقشار کتاب خوان را نیز از کتاب دور کند و در همین نمایشگاه سی ویکم، شاهد بودیم که برای 150 هزار تومان بن کتاب، تا چه اندازه سر و دست می شکستند و این یعنی، باید به عده ای یارانه داد و نباید همگان را به یک چوب راند. پیشنهاد دهندگان حذف کامل یارانه کاغذ، آیا می توانند منکر ریزش شمارگان کتاب و تعداد کتابخوان ها و کتاب فروشی ها شوند؟ هرکاری را انجام دهیم، فواید و مضراتی دارد و باید در دو کفه ترازو آن را سنجید و قضاوت کرد. باید به صورت نسبی عمل کرد، هرچند که باز هم حرف و حدیث وجود داشته و به وجود خواهد آمد. قدما می گفتند: کاری کنید که نه سیخ بسوزد، نه کباب. نمی شود به ریال حقوق و مزایا دریافت کرد و شامل بالا و پایین رفتن نرخ ارز و دلار شد. حالا که زندگی ما و اقتصاد کشور، متأسفانه و یا به هر دلیل دیگری، مجبور است این نوسان ها را تحمل کند، مطمئن باشید، اولین کالایی که از سبد خرید مردم حذف می شود، کتاب است و حلقه های مربوط به آن نیز بی کار خواهند شد. چاپخانه، لیتوگراف، حروف چین، صحاف، و کتاب فروش. سری به کتابفروشی های خیابان ناصرخسرو بزنید، تا دریابید بیشتر به شهر ارواح شبیه است تا جایی که روزگاری، هزاران نفر برای خرید کتاب، به آنجا رجوع می کردند. سوبسید آفات و زیان هایی در پی داشت و حذف کامل آن نیز، به زدایش فرهنگ کتابخوانی کمک کرد. سبک و سنگین بنماییم، آن گاه حکم صادر کنیم. امروز ارز 4200 تومانی شامل کاغذ شده است. آیا دوستان ناشر پرکار، قیمت واقعی کاغذ دریافتی را در پشت جلد کتاب های خود لحاظ خواهند کرد؟ نگارنده نیک به یاد دارم، در دهه هفتاد، بودند ناشرانی که کاغذ یارانه ای می گرفتند و هر ماه قیمت پشت جلد کتاب خود را تغییر می دادند. کاری که در روزگار ما نیز به فراوانی صورت می گیرد. این کار نامش در روزگار دریافت یارانه چه بود؟ در این روزگار باید با چه نامی صدایش بزنیم؟