خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 9 آذر 1390 ساعت 10:10 http://www.ibna.ir/fa/doc/book/123247/لبخند-سعدی-کتابفروشی-ها-دیده -------------------------------------------------- به کوشش اسماعیل امینی عنوان : «لبخند سعدی» در کتابفروشی‌ها دیده شد -------------------------------------------------- کتاب «لبخند سعدی» به کوشش اسماعیل امینی از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شد. امینی معتقد است بسیاری از نمونه‌های ارزشمند طنز در شعر سعدی با شیوه سخن، کنایات و اشارات او صورت گرفته و شعر او دربرگیرنده برترین ظرفیت‌های زبانی است.- متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب لبخند سعدی نگاهی به طنزآوری در غزل های سعدی دارد. امینی در این کتاب با تاکید بر این موضوع که برای سخن گفتن از طنزآوری سعدی، در نظر ندارد منابع نظری طنز را ورق بزند و تعریف های گوناگون طنز را بازنویسی کند، از تلخ عیشی سعدی بیچاره به عنوان اصل ماجرای طنزآوری سعدی در غزل هایش یاد کرده است. مولف معتقد است انسان در جهانی پر از تلخی، تناقض و تلاطم در آرزوی آرامش، خلوت و کامیابی ا ست اما آن هنگام که می خواهد با آسودگی از آن چه ساخته، لذت ببرد، ابر، باد، مه، خورشید و فلک همدست می شوند تا نگذارند این اتفاق بیفتد. این مساله وضعیت انسان در این جهان و آمیزه ای از تلخ عیشی و بیچاره گی ا ست. به باور امینی سعدی نیز به این وضعیت اندوهبار و در عین حال مضحک انسان ها آشناست و برای رهایی از آن به طنز روی آورده است. همچنین برای گریز از این اندوه بزرگ دو راه گریز یافته است. راه نخست ایستادن بر بلندای سخن و ترسیم وضعیت مضحک انسان برای تلطیف شرایط و کاستن از هولناکی حادثه با لبخندی که گاه به تلخی می زند و راه دوم، بهره مندی از لحظه های شتابنده کامیابی و بی اعتنایی به هنجارها، پند و اندرزها و باید و نبایدها، به ویژه ستیز با ریاکاران و متظاهرانی ا ست که خود را بی اعتنا به لذات دنیوی و زیبایی ها و جاذبه های دنیوی نشان می دهند و در این تنگنای جهان با تنگ نظری، زندگی را بر خود و دیگران تلخ می دارند. به طور کلی زمانی که سخن از طنزآوری سعدی ا ست، اغلب به گلستان و بوستان او اشاره می شود و سخنی از غزلیات سعدی در میان نیست. از سوی دیگر مخاطبان حکایت های سعدی برای دریافت ظرافت های طنز در این آثار بیش از هر چیز به نتیجه حکایت ها توجه دارند و شیوه سخن، کنایات، ارجاعات، اشارات، نکات پوشیده و فضاسازی طنز کمتر مدنظر است. این در حالی ا ست که بسیاری از نمونه های ارزشمند طنز به ویژه در شعر سعدی با همین شیوه شکل می گیرد؛ چراکه شعر سعدی دربرگیرنده زیباترین ظرفیت ها و ظرافت های زبان است. در تدوین این اثر امینی در هر غزل، بیت های طنزآمیز را با قلم (فونت) دیگری از سایر بیت ها متمایز کرده و در پانوشت کتاب شرح مختصری درباره آن هاتوضيح دادهاست. همچنین در گردآوری این کتاب از کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی (نشر هرمس/1385) استفاده کرده و در بالای هر غزل، شماره آن غزل و شماره صفحه کتاب را آورده است. مولف در میان یادداشت هایی که علاوه بر یادداشت های پاورقی نوشته و در مقدمه به صورت فهرست وار ارایه کرده، آورده است: عشق، وصال، فراق و همه نشانه ها و اشاره های آن که در فرهنگ عارفان و صوفیان، حالت تقدس دارد، در بسیاری از ابیات سعدی دستمایه شوخی و مطایبه است. گویا سعدی این جماعت و نمادهایشان را چندان جدی نگرفته است. از سوی دیگر امینی معتقد است سعدی در اعتراض به تزلزل ارزش های انسانی چون وفا و پاکدامنی با نوعی تجاهل و ساده لوحی رندانه سخن می گوید. این شیوه در حقیقت ریشخند بر جامعه ای است که حساسیت های خود را در برابر پلیدی ها از دست داده است. نمونه ای از طنز سعدی در یکی از غزل هایش: برخیز تا طریق تکلف رها کنیم/ دکان معرفت به دو جو بر بها کنیم/ گر دیگر آن نگار قباپوش بگذرد/ ما نیز جامه های تصوف قبا کنیم/ هفتاد زلت از نظر خلق در حجاب/ بهتر زطاعتی که به روی و ریا کنیم امینی در شرح این ابیات نوشته است: دعوت به رها کردن طریق ریاکاری و آبروداری و دکان معرفت نامیدن روش مدعیان معارف معنوی، برای انکار و استهزا اهل ظاهر است. در بیت دوم می گوید که با دیدن آن نگار قباپوش، جامه های تصوف را بی اعتبار خواهیم کرد و پس از آن برای حمله به متظاهران و ریاکاران می گوید که 70 لغزش پنهان بهتر از یک عبادت ریاکارانه است، چنان که در جایی دیگر می گوید (گناه کردن پنهان، به از عبادت فاش) اسماعیل امینی متولد ۱۸ دی سال ۱۳۴۲ در تهران، محله نازی آباد و فارغ التحصیل مقطع كارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی است. وی نخستین تجربه های ادبی خود را در سنین نوجوانی با شعر سرودن و همكاری با مطبوعات آغاز كرد. امینی پیش از انقلاب با یک نشریه آماتوری محلی به نام گزارش همكاری داشته است. او مدرس دانشگاه آزاد، مسوول واحد ادب و هنر فرهنگسرای بهمن، مدیر آموزش دفتر شعر جوان و نویسنده ستون نیشتر روزنامه جام جم است. این شاعر همكاری هایی نیز با مركز آفرینش های ادبی كانون پرورش فكری، نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه ها، كتاب ماه ادبیات و فلسفه و مطبوعات مختلف داشته است. همچنین رتبه نخست بخش تحقیق در جشنواره بین المللی طنز به خاطر كتاب جلوه های طنز در مثنوی را کسب کرده است. کتاب لبخند سعدی (طنزآوری در غزل های سعدی) در 424 صفحه، شمارگان دو هزار و 500 نسخه و قیمت هشت هزار و 300 تومان از سوی انتشارات سوره مهر منتشر و راهی بازار کتاب شده است.