خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 1 بهمن 1393 ساعت 13:02 http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/210088/حاتمی-تخلف-تولید-کتاب-مشترک-دانشجو-مدرس-فراگیر-نیست-بدون-مدرک-اختلافات-دامن-نزنیم -------------------------------------------------- تألیف کتاب استاد به دست دانشجو/ 2 عنوان : حاتمی: تخلف در تولید کتاب مشترک دانشجو و مدرس فراگیر نیست/ بدون مدرک به اختلافات دامن نزنیم -------------------------------------------------- محمدرضا حاتمی، مدیرمسئول انجمن فرهنگی ناشران کتاب دانشگاهی، معتقد است که تخلف در تولید کتاب مشترک بین دانشجو و مدرس فراگیر نیست. به گفته وی، وزارت ارشاد باید در صورت بروز هرگونه تخلف در حوزه نشر، هوشیار باشد. متن : دکتر حاتمی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره وضعیت همکاری مشترک دانشجویان و مدرسان دانشگاه در تولید کتاب اظهار کرد: همکاری بین دانشجویان و مدرسان دانشگاهدر تولیدآثار، از همکاری های علمی قدیمی در حوزهنشر است. البته در دنیا بسیاری از منابع معتبر دانشگاهی نیز نتیجه همکاری دانشجویی یا متخصصان زیرنظر یک صاحبنظر مطرح است. همکاری مشترک مدرس و دانشجو در فضای عادی مدیرمسئول انجمن فرهنگی ناشران کتاب دانشگاهی افزود:در کشورهای دیگر گاهبعد از درگذشت یا از کارافتادگی مولف یک اثر مطرح در حوزه علمی، دانشجویانش یا یک گروه جدید نویسندگی، انتشار آن اثر را ادامه می دهند. البته لازم استنام مولف نخست، همچنان در شناسنامه کتاب درج شود. حاتمی گفت: در کشور ما نیز دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی که علاقه مند حوزه نشر هستند، در فضایی عادی، همکاری های مشترکی با مدرسان خود در تولید کتاب دارند. بسیاری از ناشران موفق نیز تجربه های زیادی از تالیف مشترک در دوران دانشجویی دارند. تربیت نسل نویسنده برای تولید آثار تخصصی عضو هیات علمیگروه فيزيک زمين دانشگاه تهران، با اشاره به نقش برخی ارگان ها در تقویت جریان تولید کتاب دانشجویی ادامه داد: جهاد دانشگاهی به عنوان متولی برگزاری جشنواره کتاب و پایان نامه های سال دانشجویی، نقش مهمی در تقویت جریان تولید کتاب دانشجویی در کشوردارد. مهم ترین اثر برگزاری این جشنواره ها، تولید نسل نویسنده برای کتاب های تخصصی است. پایان نامه های برتر را نیز می توان در قالب کتاب منتشر کرد. حاتمی درباره انتشار برخی آثار مشترک دانشجویان و مدرسان بدون درج نام دانشجو اظهار کرد: این موضوع را قبول ندارم، چراکه طرح این موضوع در حقیقت اتهام زنی به استادان دانشگاه به صورت کلی است. البته همه چیز در این عالم امکان وقوع دارد اما باید دقت داشت کهاین موضوع در حوزه دانشگاهی ما فراگیر نیست. سوء استفاده برخی دانشجویان از استادان رئيس مركز مطالعات پيش نشانگرهای زلزله افزود: به شخصه نمونه ای از همکاری مدرس دانشگاه و دانشجو سراغ دارم که دانشجو کتاب را به نام خود منتشر کرده است، اما هر دو این نمونه ها یعنی انتشار کتاب بدون نام مدرس یا بدون نام دانشجو، بدون تحقیق قابل استناد نیست؛ به عبارتی دیگر، نمی توان در حد شنیده ها حکم داد، چراکه جامعه دانشگاهی ما بسیار قابل احترام است. البته انتشار آثار مشترک بدون درج نام هر یک از مولفان، کار پسندیده ای نیست. وی گفت: نباید نسبت بهدلایل درج یا درج نکردن نام مدرس و دانشجو در یک طرح تحقیقاتی یا کتاب، سطحی و عامیانه برخورد کرد؛ به عبارتی دیگر، گاهی یک ایده از سوی یک مدرس مطرح و از سوی دانشجویان به ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، با صرف زمانی بسیار پیگیری می شود. این موضوع که چرا نام صاحب ایده یا محقق در پایان تحقیق نیامده، چندان جالب به نظر نمی رسد. ثبت قرارداد پیش از شروع همکاری دبير انجمن ژئوفيزيک ايرانعنوان کرد: هر دو طرف مانند دو شریک، پیش از شروع به کار می توانند درباره مراحل کار با ثبت قرارداد کتبیدرباره موارد مختلف حتی جزئیاتی مثلنام کدام مولف در ابتدا یا در جایگاه دوم درج شود، به توافق برسند. اگر بعد از ثبت این مراحل، تخلفی صورت گرفت، قابل پیگیری است. وی ادامه داد: تخلف در تولید مشترک کتاب، بیشتر در حوزه منابع تخصصی احتمال دارد. البته آثاری در بازار نشر وجود دارند که محصول جمع آوری از چند منبع مختلفند که اینآثار مصداق کتابسازی هستند. بدون مدرک نبایدبهاختلافات احتمالی دامن زد حاتمی درباره نوع رویکرد نسبتبه نمونه های اندک تخلف در همکاری های مشترک بین دانشجو و مدرس دانشگاه گفت: هرچند امکان وقوع این تخلفات وجود دارد، اما همه ما از جمله رسانه ها اجازه نداریم به ایناختلافات دامن بزنیم. بلکه به صورت غیر مستقیم می توان بر اهمیت رعایت حق ایده و تالیف تاکید کنیم.یعنی باید حداقل به رعایت حق کپی رایت در داخل عمل کنیم. این عضو هیات علمی گروه فيزيک زمين دانشگاه تهران، درباره چگونگی برخورد با متخلفان احتمالی نیزاظهار کرد: در صورت بروز چنین تخلفی، ارگان های قضایی و دعاوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، باید وارد عمل شوند. بدون مدرک و سند نمی توان به اختلافات ناشی از تخلفات احتمالی دامن زد، بلکه باید با تاکید بر اهمیت رعایت حق ایده، افراد را نسبت به عملکردشان هوشیار کرد. برخی مدرسان به تخلفشان آگاه نیستند مدیرمسئول انجمن فرهنگی ناشران کتاب دانشگاهی، درباره احتمال بیشتر احقاق حق یک مدرس دانشگاه در مقایسه با یک دانشجو گفت: دانشجو هم می تواند برای احقاق حقش به مراجع قضایی مراجعه کند؛ یعنی تفاوتی بین این دو قشر در احقاق حقشان وجود ندارد. هرچند صدای یک مدرس به عنوان چهره علمی بلند تر باشد اما قاضی مسئول رسیدگی به تخلف، نباید به صدای بلند مدرس دانشگاه توجه کند؛ یعنی محکمه باید هوشمندی خود را حفظ کند. در بین جامعه دانشگاهی ما مدرسانی هستند که نسبت به تخلفی که انجام می دهند، آگاه نیستند و آگا ه سازی وظیفه رسانه هاست. مروری بر پرونده استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه مازندران معتقد است که مدرسانی که از حاصل دسترنج دانشجویان به نام خود استفاده می کنند، به سه درصد نمی رسند.گفت و گوی کامل خبرنگار (ایبنا) با اسمعیل ابونوری را اینجـــــــــا بخوانید.