خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 26 تير 1398 ساعت 9:30 http://www.ibna.ir/fa/doc/report/278389/گورسفید-حرفه-ای-هوشمندانه-جلو-می-رود -------------------------------------------------- در جلسه نقدوبررسی تازه‌ترین اثر مجید قیصری مطرح شد: عنوان : «گورسفید» حرفه‌ای و هوشمندانه جلو می‌رود -------------------------------------------------- فرنوش رضایی گفت: گورسفید از عشق و گروهک‌های تندروی مذهبی بعد از جنگ و از برادرکشی می‌گوید. قصه‌ای که کمتر شنیده‌ایم، تقابل و آمیختگی خیر و شر در برهه حساسی از تاریخ ایران. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران( ایبنا) باشگاه کتابخوانی انجمن ادبی قاف با همکاری بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان، جلسه دیدار با نویسنده و نقد و بررسی رمان گورسفید را برگزارکرد. این جلسه روز سه شنبه بیست وپنجم تیرماه 1398 با حضور مجید قیصری، نویسنده کتاب گور سفید و جمعی از علاقه مندان داستان ایرانی در محل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایران برگزار شد. در ابتدای جلسه، الهه هدایتی پیرامون سابقه داستان نویسی مجید قیصری و جوایزی که برنده شده است گفت: کتاب نگهبان تاریکی، جایزه جلال احمد- معتبرترین جایزه داستان ایران- را برای قیصری به ارمغان آورده است. سال 2018 کتاب سه کاهن ایشان برنده جایزه اورسیا شد و این یک افتخار برای ادبیات داستانی ماست. جوایز متعددی که قیصری در این سال ها با نگارش آثارش از آن خود کرده گویای جدی بودن او در وادی داستان نویسی حرفه ای ایران است. در ادامه احسان رضایی، دبیر انجمن ادبی قاف، به بیان نکاتی درباره این رمان پرداخت: سه فصل اول داستان، فقط می دانیم اتفاقاتی برای راوی افتاده. قلیچ، راوی داستان، با سیمرغش- وانتی که با آن بار می برد- کار می کند. کم کم فصل ها که جلو می رود ژانر معمایی رمان نمود پیدا می کند. گورسفید حال و هوای دهه هفتاد و بعد از جنگ را دارد. قیصری تا امروز داستان های دینی و واقع نمایی جنگی بسیار خوبی نوشته است که جزو سرمایه های ادبیات داستانی ما هستند. قصه گورسفید خط سیر مشخصی دارد. در این داستان با تقابل خیر و شر مواجهیم. خط تقسیم دوبرادر با دو باور متفاوت. باورهای صالح -برادر تندروی مذهبی- که حتی در دیالوگ ها با آیات قرآنی و روایات جواب می دهد هم برای خواننده جالب است. نگاه به مذهب و سیاست و ایدئولوژی در آن زمان که دچار افراط هم بوده خط داستان را پیش می برد. الهه هدایتی افزود: درون مایه این رمان، یک انحطاط فکری است که از ایده بزرگتر است. داستان گورسفید ارزش چند بار خواندن دارد. نه فقط به خاطر پیچیدگی در روایت، بلکه به سبب زبان اثر که شسته ورفته و صحیح است. راوی بارها اشاره کرده که من دارم این داستان را می نویسم. مخاطب با یک راوی طرف است کهانگار دارد خاطرات خود را می نویسد. این باورپذیری قصه را بالابرده است. فرنوش رضایی درجی در ادامه به بررسی پیرنگ رمان گورسفید پرداخت: پیرنگ از کهن الگوهای معمایی است. پیرنگ های معمایی عمومی، داستان را تا پایان لو نمی دهد. اما در رمان گورسفید از همان اول می فهمیم که خواهر راوی را کشته اند و احتمالاً هم صالح او را کشته. بعد با شخصیتی که از صالح در فصل های بعدی می بینیم حدسمان به یقین تبدیل می شود. صالح کسی است که عربی و با روایات و آیات پاسخ دیگران را حتی می دهد. رمان گورسفید اما حرفه ای و هوشمندانه جلو می رود. در ادامه احسان رضایی به بررسی جایگاه زن در داستان گورسفید پرداخت: اولین زن در رمان، لیلی است. لیلی می میرد که در ادبیات کهن ما نماینده عشق است. دختری که قلیچ عاشقش می شود، به دست صالح کشته می شود. زن دوم در این رمان مادر صالح و قلیچ است در این رمان شاید ریشه تندروی صالح هم مادرش باشد. مادری سنتی که افراط در خونش است. مادر است که در حیاط دیوار می کشد. زن سوم خواهر صالح و قلیچ، که صالح او را زانی و گناهکار می داند و با تندروی او را می کشد. احسان رضایی اضافه کرد: نوع نگاه نویسنده در گورسفید سعی در مستندنگاری دارد. تلاش می کند همه چیز را راست بگوید. در انتخاب نام مکان ها و زمان روایت مکان هایی را نام می برد که در واقعیت هم می توان دید. نویسنده حتی اسامی را نمی گوید که تغییر می دهم. منظور این نویسنده است که با یک داستان خیلی خیلی جدی طرفید. با گونه ای از ادبیات جدی مواجهیم. معنای کلمه گورسفید که چندوجهی است هم برایم جالب بود. از ابتدای داستان، با نشانه گذاری های حرفه ای نویسنده مواجهیم. مادر سنتی روتختی مخملی را پنهان کرده که به عروسش هدیه کند. روزی که بازش می کند پوسیده و می ریزد. روتختی چیزی در جامعه آن روز است که از بین رفته. شاید درکی از یک حقیقت یا باوری در آن زمان از بین رفته. صالح و دارودسته اش یک پیکان قهوه ای رنگ دارند که راوی می گوید تابوت سیاه. یک سطر قبلش از تابوت های سیاه ارمنی ها می گوید که تصویر ترسناکی به خواننده می دهد. این اثر به شدت تصویری است و تصویرها هستند که در ذهن می مانند. از یک تصویر در سه جای رمان استفاده می کند. برداشت تاریخی از خیابان سپهسالار و به توپ بستن مجلس برایم بسیار جالب بود. این نویسنده ادامه داد: چیزی که کمتر در رمان های فارسی دیدیم پرداختن به چنین مفاهیمی است. گروهک های تندرویی که بعد از جنگ سعی دارند تا عدالت را به نحو شخصی اجرا کنند. از صحبت های هارون می فهمیم که صالح با مادرش مشکل دارد. فرنوش رضایی در ادامه بحث گفت: پیرامتن کار، جلد کتاب هم بسیار جالب طراحی شده. کلمه گورسفید با رنگ سیاه، نوشته شده. تقابل و آمیختگی خیروشر از همان جلد پیداست. مثل اسم صالح که معنایش مثبت است و شخصیتش اما نه. از هوشمندی نویسنده است که تقابل خیر و شر را خیلی آشکار نمی کند. به این گونه به فرقه های تندرو کمتر در داستان ایرانی پرداخت شده. اما حجم رمان کم است و پرداخت به این مقوله از جانب نویسنده تا حدی بااحتیاط کار شده. شاید به فالگوش ایستادن راوی بسنده شده. یا برخورد اتفاقی راوی با این جمع تندرو. نگاه خیلی خطرناکی که سال های اخیر هم در این وادی همین کار را می خواست کند و جهان را پاک کند. این چندمین کار مجید قیصری است و شخصاً دوست داشتم تفکر افراطی بیشتر باز می شد. الهه هدایتی درباره انتخاب اسامی شخصیت ها گفت: مادر که همیشه نماینده مهرو عشق بوده. اما این جا تندرو است. اسامی خاصی که آقای قیصری انتخاب کرده اند همگی معنای ضمنی دارند. هارون، که برادر موسی است و در این رمان هارون که پسر آسیه هم هست، ادامه دهنده راه صالح است. شیث، پسر سوم آدم است که در داستان که کهن الگوی هابیل و قابیل را به ذهن می آورد هم شیث هست. فرنوش رضایی اضافه کرد: نگاهی که مجید قیصری در این رمان با خلق شخصیت مادر دارد برایم جالب بود. انگار همان راهی است که صالح می رود، مادری که دیوار می کشد وسط حیاط. در پایان مجید قیصری به سوالات منتقدان و حاضران پاسخ داد.