خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 29 خرداد 1398 ساعت 8:05 http://www.ibna.ir/fa/doc/parvandeh/275986/ملزومات-حرفه-ای-شدن-صنعت-نشر-چیست -------------------------------------------------- حرفه‌ای شدن صنعت نشر / 6 عنوان : ملزومات حرفه‌ای شدن صنعت نشر چیست؟ پرسش ایبنا از مدیران و کارشناسان نشر -------------------------------------------------- به‌عقیده کارشناسان، صنعت راهی جز حرفه‌ای شدن ندارد؛ هرچند در این مسیر موانع و کاستی‌های فراوانی وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به بی‌ثباتی در اقتصاد و ضعف شبکه‌های فروش اشاره کرد. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)-حمید حافظی: ضرورت حرفه ای شدن صنعت نشر، موضوعی است که شاید در سال های اخیر بیشتر شنیده باشیم و دلیل این تواتر، صدور تعداد قابل توجه پروانه نشر و بروز آسیب هایی چون غالب شدن وجوه اقتصادی و نادیده گرفتن وجوه فرهنگی نشر که بعضا به منجر به برخی سودجویی ها هم شده، است. از طرف دیگر عبور از مشکل ها و بحران های اقتصادی در صنعت نشر، تنها از حرفه ای ها ساخته است که این مساله نیز یکی دیگر از دلایل مطرح شدن این بحث به شمار می آید. در این زمینه، نظرات مختلفی وجود دارد و هر کارشناسی، الزاماتی را برای محقق شدن این ضرورت؛ یعنی حرفه ای شدن صنعت نشر مورد نظر دارد که در ادامه به شکل خلاصه، به برخی از آن ها می پردازیم: ایجاد ثبات در بازار نشر محمد عزیزی، مدیر نشر روزگار معتقد است اولین ملاک حرفه ای بودن یک ناشر، شناختی است که باید از جامعه هدف داشته باشد. او در این باره توضیح داد:ناشر حرفه ای، برای آنکه به فروش خوبی برسد، باید پیش از چاپ بتواند برآورد درستی از بازار هدف خود داشته باشد؛ باید بداند که فلان کتاب با فلان مشخصات، چه بازخوردی در جامعه هدف خواهد داشت. وی افزود:تیراژ مناسب برای یک کتاب هزار نسخه است و تیراژ مناسب کتابی دیگر، پنج هزار نسخه. این ها مواردی است که ناشر باید نسبت به آن ها شناخت مناسبی داشته باشد. البته این فعال حوزه نشر نبود ثبات در بازار را مهمترین مانع حرفه ای گری خواند و گفت:اولین مطالبه ما ناشرها این است که ثبات اقتصادی در بازار نشر به وجود بیاید؛ به نحوی که مثلا در حوزه کاغذ و خدمات نشر، نوسان قیمت نداشته باشیم و قیمت ها این همه تغییر نکند. نوسانات در قیمت، بازار را دچار به هم ریختگی می کند و ناشر را مجبور می کند دو هفته قبل از چاپ کتاب، قیمت آن را عوض کند. به روز شدن صنعت نشر موضوع به روز بودن ناشران و بهره گیری فعالان صنعت از راهکارهای مدرن و خلاقانه، یکی از مهم ترین نکاتی بود که در گفته های کارشناسان، دیده می شد.محمدجواد صبایی مدیر انتشارات رهنما، دیگر ناشری بود که از او درمورد مصادیق حرفه ای شدن صنعت نشر پرسیدیم. او تنها برخی از ناشران ایران را حرفه ای دانست و از سنتی عمل کردن بسیاری از ناشران گلایه کرد. صبایی برای تشخیص حرفه ای گری به فاکتور پشتکار و تمرکز اشاره کرد و گفت:حرفه ای بودن یعنی پشتکار داشتن؛ یعنی یک ناشر تمام وقت خودش را صرف فعالیت های نشر کند. پریا آقایی، مدیر انتشارات به نگار نیز از فعالیت های سنتی بازار نشر برایمان گفت و معتقد بود هیچ میلی برای تغییر اوضاع سنتی در میان ناشران و فعالان دیده نمی شود. آقایی به ایبنا گفت:ما امروزبیشاز آنچه فکرش را بکنید نیاز داریم که به سمت حرفه ای شدن پیش برویم.تمام دنیا با موضوع نشر کتاب به شکل سیستماتیک برخورد می کند و ما نیز در ایران برای اینکه بتوانیم در بازار نشر بمانیم، باید فعالیت های خود را از حالت سنتی خارج کنیم. توسعه کتابفروشی ها و رفع مشکلات توزیع مسأله توزیع و پخش همواره یکی از دغدغه های اصلی ناشران بوده است. ناشر باید راه هایی را برای انتشار کتاب پیدا کند که علاوه بر به صرفه بودن، مخاطبان بیشتری را نیز درگیر کند. اگرچه هدف اصلی، کتابفروشی های سطح کشور است اما مشکل اینجاست که تعداد کتابفروشی ها در مقایسه با تعداد ناشران، به چشم نمی آید و همین کمبود کتابفروشی، ناشران را در به ثمر رساندن تلاش هایشان ناکام می گذارد. عزیزی مدیر نشر روزگار در این رابطه گفت:تعداد کتابفروشی ها باید دو یا سه برابر تعداد ناشران باشد. یک ناشر وقتی کتابی تولید می کند، باید در فروشگاه های مختلف عرضه شود؛ نه فقط فروشگاه خودش. وی ادامه داد:امروز اگر تعداد کتابفروشی ها را سه برابر کنیم، تازه به هر ناشر یک کتابفروشی می رسد؛ در حالی که هنوز هم کم است. این واقعا آزاردهنده است. آزاردهنده تر هم می شود وقتی در یک خیابان، هر 5 قدم یک بانک یا بنگاه اقتصادی وجود داشته باشد اما در حول و حوش یک میدان بزرگ، حتی یک کتابفروشی دیده نشود. تسریع در فرایند صدور مجوز حجت الله نوروزی،مدیر انتشارات نوروزی حرفه ای شدن ناشر را در گرو حمایت دولت دانست و گفت: دولت باید برنامه ریزی های مدونی را برای توسعه فعالیت های نشر در نظر داشته باشد و ناشر را در مسیر حرفه ای شدن یاری کند. وی به زمان صدور مجوز اشاره کرد و گفت: پیش از این، روند صدور مجوزها کمتر وقت گیر بود اما در حال حاضر، چند ماه طول می کشد تا یک کتاب به چاپ می رسد. دولت باید به گونه ای برنامه ریزی کند که زمان صدور مجوزها، کوتاه تر شود. نوروزی البته در ادامه شرایط ناگوار اقتصادی را یک مانع بزرگ در مسیر حرفه ای شدن معرفی کرد و گفت: بسیاری از ناشران در شرایط پیچیده اقتصادی، از بازار حذف شدند و دیگر اثری از آن ها نیست. یادم می آید در استان گلستان، 59 ناشر فعالیت می کرد که اکنون تعدادمان به 8 ناشر رسیده است. ضرورت آموزش و نظارت نیکنام حسینی پور، مدیرعامل خانه کتاب رفتن به سمت حرفه ای شدن را، امری اجتناب ناپذیر برای صنعت نشر می داند و نوسانات بازار نشر و مسائل مرتبط با توزیع را از جمله مهم ترین معضلات این صنعت در مسیر حرفه ای شدن معرفی می کند. حسینی پور آموزش و نظارت را از اساسی ترین الزامات حرفه ای شدن صنعت نشر می داند و بر این باور است که این آموزش ها باید پیش از آنکه افراد بخواهند وارد صنعت بشوند، صورت بگیرد. افرادی که می خواهند مجوز پروانه نشر بگیرند، باید بدانند چرخه اقتصاد نشر چطور می چرخد و در حوزه های مختلف نشر، چه می گذرد؟ مدیرعامل خانه کتاب، معتقد است نظارت بر بازار نشر باید توسط یک تشکل سراسری صورت بگیرد؛ تشکلی که فعالیت ناشران تهران و استان های دیگر را تحت نظر قرار بدهد و با کنترل و هدایت صحیح فعالان، زمینه را برای حرفه ای شدن و توسعه صنعت فراهم کند. حسینی پور می گوید: به اعتقاد من، دور شدن فعالان نشر از حرفه ای بودن، روی ذائقه مخاطب اثر می گذارد و موجب می َشود تولید اندیشه ای صورت نگیرد و درنتیجه تعداد مخاطبان کتاب، افت کند. اما پرسش اینجاست که مدیران، ناشران و توزیع کنندگان چه راهکارهایی را باید برای حرفه ای شدن، در نظر داشته باشند و اساسا، الزامات و مصادیق حرفه ای شدن صنعت نشر از نظر آنان چیست؟