خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 5 آذر 1399 ساعت 8:00 http://www.ibna.ir/fa/longint/299043/غوغای-شاهکارهای-علمی-دل-بحران-های-تاریخی -------------------------------------------------- عنوان : غوغای شاهکارهای علمی در دل بحران‌های تاریخی -------------------------------------------------- دکتر عبدالحسن بصیره معتقد است: شاهکارها همواره از دل بحران‌های تاریخی بیرون آمده‌اند. در زمان شیوع طاعون بود که انسانی مانند نیوتن فرصت‌سوزی نکرد و در آن روزگار از دل شرایط حصر خانگی‌اش، نظریه‌های مهم علمی را خلق کرد که باعث دگرگونی اندیشه نسل‌های آینده شد. متن : عبدالحسن بصیره؛ فیزیک دان و نویسنده در گفت وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)،درباره شیوه مواجهه با شرایط قرنطینه بیان کرد: هر پدیده ای ضد خود را نیز به همراه دارد که در حقیقت همان جمع اضداد است که از درون آن سنتزی پدید می آید و باید گفت که پدیده شیوع ویروس کرونا نیز از این رخداد جدا نیست. با نگاهی به تاریخ می توان فهمید که در شیوع طاعون در اروپا نزدیک به 300 سال پیش هم که کشتار زیادی به وقع پیوست، در آن ها سال ها انسانی مانند نیوتن خود را در برابر این ویروس مصون نمی دانست، اما فرصت سوزی نکرد و در آن روزگار از دل شرایط حصر خانگی اش شاهکارهایی خلق کرد که اندیشه نسل های آینده دگرگون شد. وی افزود: این روزها اپیدمی کرونا مردم را در حصر خانگی نگه داشته که موجب دل آزاری شمار زیادی از هموطنان ما شده، اما این شرایط تنها یک روی سکه است. روی دیگر را می توان به جای فرصت سوزی، فرصت سازی کرد و آن انس و الفت بیشتر با کتاب و خواندن مقاله های خوب و ارزشمند است. شیوع ویروس کرونا باعث شد، برای انسان فرصتی پیش بیاید که بتواند به تأمل بنشیند و از دل این تأملات و تفکرات، بی تردید اندیشه هایی خلق خواهد شد که تا پیش از آن فرصت پدید آمدن آن ها وجود نداشت. این فیزیکدان با اشاره به خلق شاهکارهای متعدد پس از اتمام بحران کرونا، گفت: تردید ندارم که در پی این پاندمی جهانی پس از حصر خانگی شاهکار هایی پدید خواهد آمد که ارمغان بشریت خواهد بود. این شاهکارها هم در جنبه های مختلف نوشتاری هم در جنبه های علمی رخ خواهد داد. به بیان بصیره، هر فردی باید نهایت استفاده را از این دوران کند و از بروز بیماری های روحی چون افسردگی و ناامیدی پیشگیری کند، چراکه تاریخ نشان داده که افرادی که خود را سازگار می کنند، دوام بیشتری دارند و ماندگارترند. وی با اشاره به کتابی که با همکاری انتشارات فرهنگ معاصر در باب دانشمندان فیزیک در دست تألیف دارد، ادامه داد: قرنطینه باعث شد هزار و چهارصد صفحه از کتاب فرهنگ دانشمندان فیزیک و فلسفه طبیعی را به پایان برسانم. گفتنی است، این اثر شامل زندگینامه 850 دانشمند فیزیک و فلسفه طبیعی است که زندگی علمی این دانشمندان را از یونان باستان تا پایان قرن بیستم در ردارد. این فیزیکدان گفت: این اثر حاصل استخراج حدود 180 منبع است که عمدتا به فعالیت علمی آن ها پرداختم، اما در خلال زندگی علمی گریزی هم به زندگی شخصی آن ها زده شده است؛ برای مثال اینکه در کجا متولد شدند یا در چه موردی متمرکز شدند. پیش بینی می شود این فرهنگ به بیش از سه هزار صفحه برسد که شامل دانشمندانی است که هریک از فیزیک و فلسفه طبیعی، قانون یا نظریه تاثیرگذار ارائه داده اند. بصیره با اشاره به عنوان کتابش، افزود: به این دلیل واژه فلسفه طبیعی را به عنوان کتاب اضافه کردم، چون دانشمندانی که در یونان باستان به عنوان شاخص هایی در دوران اسلامی بودند و ممکن است در مورد دیگری شهره شده باشند، مانند ابن سینا یا ابن باجه که در زمان قدیم فعالیت های ارزشمندی زیادی هم در باب علم فیزیک علاوه بر دیگر دانش ها که بیشتر به آن ها مشهور شده اند، داشتند که در این اثر نام و زندگی نامه آن ها آمده است. بسیاری از افراد حتی نام ابن باجه را هم نشنیده اند، اما این دانشمند کارهای بسیار شایسته و ارزشمندی در حوزه فیزیک داشته است. این استاد بازنشسته دانشگاه در ادامه با ارائه چند پیشنهاد کتاب برای مطالعه در دوران کرونا و قرنطینه تأکید کرد: کتابخوانی، بهترین گزینه برای سپری کردن دوران کرونا به نحو احسن خواهد بود. من در این دوران کتاب هایی چون در تببین جهان از استیون واینبرگ، منشأ کیهان و خاطرات تهران و بیروت از جان اسکیلز که خاطرات یک پزشک در زمان پهلوی اول است را خواندم. نویسنده که خود در مسیر میان تهران و بیروت در رفت وآمد بود، توانسته در زمینه تاریخ معاصر، کتاب استانداردی را به رشته تحریر دربیاورد. وی بیان کرد: همچنین یک رمان بسیار ارزشمند دیگری به نام فروغ زندگی نوشته اریش ماریا رمارک را مطالعه کردم که خواندن این کتاب ها را بسیار پیشنهاد می کنم. این نویسنده آلمانی با توجه به اینکه دو جنگ جهانی اول و دوم را تجربه کرده و در انتهای کتابش درباره جنگ و وحشت حاصل از آن اضطراب انسان را به شیوه عمیق بازتاب داده و وی سرگذشت اسیران اردوگاهی در آلمان در ماه های پایانی جنگ جهانی دوم نوشته است که با تصویر کشیدن اعمالی به غایت غیرانسانی با توصیفی هنرمندانه و روانشناسانه توصیف می کنند. به گفته بصیره، نویسنده به طرز هنرمندانه ای توانسته تصویر جدال مرگ و زندگی را در کتابش منعکش کند و جوشش پرتوان عشق اسیری جوان به دختری جوان که در نهایت زندگی از آن بیرون می آید را بازتاب دهد.