خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 25 شهريور 1392 ساعت 11:26 http://www.ibna.ir/fa/tolidi/179927/نصراللهی-انتشار-کتاب-های-رسانه-نیازمند-تعامل-دوجانبه-دانشگاه -------------------------------------------------- سیر تحولات کتاب‌های حوزه ارتباطات و رسانه/4 عنوان : نصراللهی: انتشار کتاب‌های رسانه نیازمند تعامل دوجانبه رسانه و دانشگاه‌ است -------------------------------------------------- برای رشد کیفی و کمی کتاب‌های رسانه‌ به طور جدی به تعامل دوجانبه رسانه‌ها و دانشگاه‌ها نیازمندیم. اکبر نصراللهی، مدرس حوزه خبر با اشاره به سیر تحولات کتاب‌های حوزه رسانه با تاکید بر این موضوع گفت: این ارتباط دوسویه باعث می‌شود کتاب‌ها پرمحتواتر منتشر شده و بخشی از خلاء‌‌های حوزه رسانه برطرف شود./ متن : اکبر نصراللهی، مدرس گروهارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی در گفت وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) و در پاسخ به اینپرسش که وضع گذشته و اکنون حوزه نشر کتاب های ارتباطات و رسانهرا چگونه می بینید، اظهار کرد:ما در دهه 60 با تعداد اندک کتاب ها در زمینه نظریه های ارتباطی یا مطبوعات مواجه بودیم اما در دو دهه اخیر رفته رفته با شتاب بیشتری به انتشار کتاب های این حوزه پرداختیم و در حال حاضر نیز می توان گفت کهمشکل خاصی نداریم، هر چند مقدار موجود کافی به نظر نمی رسد. مولف کتاب اصول خبرنویسی درباره ایرا د های عمده کتاب های موجود در حوزه ارتباطات و رسانه اظهار کرد: چهار مشکل عمده در این زمینه وجود دارد. نخستین مشکل غیر کاربردی بودن این دسته از کتاب هاست که برای روزنامه نگاران، سردبیران روزنامه ها، رادیو و تلویزیون، سایت ها و خبرگزاری هافایده عملی ندارد. دومین مشکل نبود محتوای ارزشمند کتاب های رسانه است. اگرچه نسبت به دهه های گذشته از رشد کمی و کیفی برخوردار بوده ایم اما در برخی زمینه ها مانند خبرنویسی در خبرگزاری ها و سایت ها، مدیریت خبر و تاکتیک های آن در رادیو و تلویزیون همچنان به تالیف و ترجمه نیازمندیم. با این همه،در بخش مطبوعات به طور نسبی وضع رضایت بخشی داریم. این مدرس دانشگاه ادامه داد: سومین اشکال کتاب های رسانهبه وارداتی بودن آن ها مربوط می شود. به طور کلیبیشتر کتاب های این حوزه ترجمه ای است یا اگر ترجمه ای نباشد تالیف آن به گونه ای است که ردپای اثرپذیری از نظریه ها، رویه ها و قوانین کشور های غربی در آن دیده می شود. در صورتی که فرهنگ ما به کتاب های بومی نیازدارد. مولف پوشش اخبار بحران در رسانه های حرفه ای به چهار عامل عمده در پیدایش وضع موجود کتاب ها در حوزه رسانه اشاره کرد و گفت: نخست باید بهاستادان دانشگاهپرداخت کدر حوزه مطبوعات، ارتباطات و مدیریت رسانه هستند که با وجود تلاش فراوان و ارزشمند، تجربه کافی عملی دردروس تخصصی خود ندارند و بیشترجزوات آموزشییکسان و بعضا تکراریرا در مقاطع لیسانس تا دکترا ارایه می دهند. این عامل موجب می شود آن ها به بحث های حداقلی در قالب کلاس درس اکتفا کنند و از این رو به نکته جدیدی دست نمی یابند تا در قالب کتاب به مخاطبان عرضه کنند. نصراللهی دومین عامل را همکاران رسانه ای عنوان کرد که سال های گذشته فعالیت مطبوعاتی داشتند ولی ردپایی در رسانه های جدید ندارند. این در حالی است که به اقتضای مدیریت رسانه های در حال تغییر و تحول همواره باید درهمه رقابت ها حضور داشت و تجربیات و آموخته ها را غنی و روزآمد کرد. مولف کتاب چینش اخبار، سومین عامل کمبود و رشد ناکافی در کتاب های حوزه رسانه و ارتباطات را روزنامه نگاران دانست و گفت: روزنامه نگاران به ثبت و ضبط نشدن دیدگاه های خبری و مطبوعاتی خود نمی پردازند که این مساله نیزبه دو عامل بستگی دارد. نخستنبود جرات و جسارت که ناشی از کمی اعتماد به نفس روزنامه نگاران است که مانعتولید کتاب می شود و دوم اجازه انتشاراست که از سوی برخی مجموعه های سازمانی یا دانشگاهی که مسئولیت مجوز نشر یک طرح یا پژوهش را در قالب کتاب بر عهده دارند، مربوط می شود. در این مجموعه ها برخی اصول کلاسیک و سنتی دست و پاگیر وجود دارد که معیار رعایت آن ها به لحاظ منطقی و علمی به درستی مشخص نیست. مدیرکل سابق اطلاعات و اخبار شبکه بین المللی خبر، آخرین عامل ضعف موجود در نشر این کتاب ها را ناشران معرفی کرد و گفت: اجازه انتشار یک اثربه ناشر مربوط می شودو ناشرانبیشتربه این مساله نگاه تجاری دارند و البته داشتن این نگاه در بیشتر مواقع گریزناپذیر است. برخی ناشران نیز به دلایل مشترک بودن موضوع کتاب با دیگرکتاب ها در نشر یک کتاب ارتباطی و رسانه ای همکاری نمی کنند در حالی که ماهیت میان رشته ای این حوزه، اشتراک معنایی و موضوعی با بخش های دیگر علوم انسانی راایجاب می کند. موسس بخش چالشی گفت وگوی ویژه خبری همچنین درباره آسیب شناسی فضای نشر کتاب های رسانه و ارتباطات با توجه به نقش دانشگاه ها گفت: برخی دانشکده هایکاربردی (دانشکده خبر و دانشکده صدا و سیما)در زمینه نشر آثار در حوزه ارتباطات زحماتبسیاری کشیدند اما دانشجویان دانشگاه بزرگ و مستقلی مانند صدا و سیما پژوهش یا نقد و تحلیلی درباره خبر، شیوه خبرنویسی و مدیریت خبر در صدا و سیما انجام نداده و وضع موجود را به چالش نکشیده اند. از این رو، آثاری در قالب کتاب تولید نمی شود تا موجب پویایی و پیشرفت حوزه خبر باشد. متاسفانه در این بارهاستادان نیز مطرحهستند زیراباید دانشجویانرا برای انجام پژوهش هاییدر قالب پایان نامه تشویق و ترغیب کنند. نصراللهی همچنین به نقش برخی خبرگزاری ها در این زمینه اشاره کرد و گفت: جدا از این که خبرگزاری هایی مانند فارس و ایسنا و... دانشکده ندارند ولی ایرنا با وجود دانشکده خبر نتوانسته آثار درخور و مناسبی در حوزه تخصصی رسانه و ارتباطات ارایه دهد. همچنین از استادان رسانه این دانشکده سعی کافی در ایجاد رابطه مناسب علمی با یکدیگردیده نمی شود تا به انتشار کتاب هایی در زمینه ایده های خود ترغیب شوند. مولف کتاب جنگ روانی جدایی دانشگاه ها از محیط کار را آخرین مورد آسیب شناسی حوزه کتاب رسانه دانست و گفت: میان دانشکده های ارتباطات و محیط عملی ارتباط مناسبی برقرار نیست تا پایان نامه های تولیدی به کتاب تبدیل شود. متاسفانه برخی موضوع های پایان نامه ها کلیشه ای، تکراری و غیرکاربردی است. اگر رابطه دوسویه میان بخش دانشگاه و رسانه ها وجود داشته باشد اعلام نیاز از سوی دانشگاه ها و مطبوعات و خبرگزاری ها به طور همزمان اتقاق می افتد و نیاز جامعه علمی رسانه در قالب تبدیل این طرح ها به کتاب صورت می پذیرد. مولف کتاب خبرنویسی، جمع آوری و انتشار اخبار در رادیو تلویزیون پیشنهادهایی مبنی بر راهکار های برون رفت ازوضع نامناسب کتاب ها ارایه داد و گفت:پنج کار مهم می توان انجام داد تا به وضع مناسب تری در این زمینهبرسیم. هر کس به سهم خود می تواند فعالیتی انجام دهد. درگام نخست، استادان دانشگاه باید به سمت رسانه ها و رسانه ها همچنین باید به سمت دانشگاه ها بروند و به دانشجویان و نیرو های جوان اعتماد کنند، کار سفارش بدهند و از آن ها در حوزه های پژوهشی و تالیف کتاب حمایت به عمل آورند. وی افزود: در مرحله بعدی، مسئولان باید نگاه حرفه ای و غیر تجاری به این حوزه داشته باشند و ناشران نیز در کارشان تجدید نظر کنند. در گام سوم که به نوعی مهم ترین کار تلقی می شود،باید به نقش پیشکسوتان و باتجربه های مطبوعاتی و رسانه ای اشاره کرد. اگر در حوزه های مختلف رسانه، اعم از رادیو و تلویزیون، سینما، سایت های خبری، فضای مجازی و مطبوعاتچند نفر از باسابقه ها ترین ها انتخاب شوند تا تجربیات و رویه هایی را که آموخته اند در قالب کتاب در اختیار دیگران قرار دهند، در این صورت تحول کمی و به ویژه کیفی در کتاب های چاپی حوزه ارتباطات و رسانه ایجاد خواهد شد و بخشی از خلاء های حوزه رسانهبرطرف می شود. مدرس حوزه خبر در گام چهارم به افراد رسانه ای اشاره کرد که در آستانه بازنشستگی قرار دارند و عادت یا میلی برای ثبت خاطراتشان در قالب کتاب ندارند و گفت:باید با یک حمایت دولتی و عملی به سراغ خبرنگاران و روزنامه نگارانی رفت که در شرایط بحرانی کشور هایی مانند سوریه، عراق، لبنان، افغانستان و بوسنی حضور داشته اند و نکات و خاطرات گفتنی آن ها می تواند منبع مناسب و چراغ راهنمای کار دیگر شاغلان و مدرسان مطبوعات و حوزه خبر باشد. نصراللهی در گام نهایی که پنجمین را هکار موجود است به بهره مندی از تجربیات کشور های خارجی در زمینه تولید کتاب در حوزه رسانه اشارهکرد و گفت:ما در یک جزیره به تنهایی زندگی نمی کنیم و در کنار تجربیات بومی و تالیف کتاب هایی با موضوع های هدفمندانه و کاربردی، به آثار خارجی و راهکار های آن ها نیز نیازمندیم. همچنین تبدیل پایان نامه های خارجی دکترا و آثار روزنامه نگاران آن ها به کتاب می تواند محل توجه و تامل ما قرار گیرد. دکتر اکبر نصراللهی کاسمانی متولد 1346 است. ویمدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد علومارتباطات رااز دانشگاه علامه طباطبایی دریافت کرده و دکترای مدیریت رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات را دارد. این مدرس حوزه خبر و رسانه دارای آثار قلمی با عنوان های اصول خبر نويسي چینش اخبار جنگ روانی مدیریت پوشش اخبار بحران در رسانه های حرفه ای است. ویهم اکنون مدیریت کلنظارت، ارزیابی اخبار و برنامه های سیاسی سازمان صداوسیمارا برعهده دارد.