خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 17 اسفند 1397 ساعت 13:48 http://www.ibna.ir/fa/doc/report/272922/متقی-حقایق-تاریخی-وارونه-نکنیم-ساعی-کنار-اسطوره-خاطره-رشد -------------------------------------------------- نکوداشت احمد ساعی در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد عنوان : متقی: حقایق تاریخی را وارونه نکنیم/ ساعی در کنار اسطوره و خاطره رشد کرد -------------------------------------------------- ابراهیم متقی گفت: احمد ساعی متعلق به دانشکده حقوق و علوم سیاسی است. وی همواره در کنار استادانی بوده که برای دانشجویان هم اسطوره و هم خاطره بودند. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- ماهرخ ابراهیم پور:همه آمده بودند، همه کسانی که با ساعی آشنا بودند، اصلاح طلب، اصولگرا، چپ، راست و خلاصه هر کسی که به نوعی با ساعی آشنا بود، در آئین نکوداشتش حضور داشت. از ابراهیم متقی، اصولگرا تا صادق زیباکلام اصلاح طلب، از محمدی گرگانی که به دلیل کسالت از سخنرانی پوزش خواست تا احمد زیدآبادی، از قاسم شعله سعدی تا موی سپیدان و پیشکسوتان دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران و همه کسانی که استاد و دانشجوی حوزه علوم سیاسی بودند، چهارشنبه 15 اسفندماه در تالار فردوسی خانه اندیشمندان علوم انسانی گرد آمدند تا استاد 80 ساله علوم سیاسی را ارج نهند و بزرگ بشمارند. در پوستر برنامه فهرستی از سخنرانان ردیف شده بود، اما برنامه گاهی طبق فهرست و گاهی نیز خارج از فهرست مهمانی را برای برشمردن خصایل ساعی فراخواندند؛ حسین عبده تبریزی، یوسف مولایی، دکتر ابراهیم متقی، صادق زیباکلام، دکتر قدیر نصری، فائزه هاشمی و چند تن دیگر. روبسپیرهای دیروز، اصلاح طلبان امروز ابراهیم متقی، استاد دانشگاه تهران به تعلق داشتن ساعی به آذربایجان(خوی)، ایران و دانشکده حقوق و علوم سیاسی اشاره کرد و گفت: ساعی برخاسته از سه مکان خانواده، ایران و دانشکده است. در خانواده به عنوان نخستین محیط پرورش پیدا کرد و به نوعی رفتار ساعی شکل گرفت، از سوی دیگر در ایران بزرگ و شکوفا شد و حس وطن دوستی در عین تعلق به زادگاهش در شخصیتش ریشه دوانید، یعنی ملی گرایی در عین توجه به قومیت. در نهایت ساعی متعلق به دانشکده حقوق و علوم سیاسی است، وی همواره در کنار استادانی بوده که برای دانشجویان هم اسطوره و هم خاطره بودند. وی با مقایسه انقلاب ایران با انقلاب فرانسه افزود: اما نکته دیگر آن است که چه دوران هایی را سپری کردیم، تمام آن چهار مرحله ای که کرین برینتون در کالبدشکافی چهار انقلاب مطرح می کند، سپری کردیم، چون یک انقلاب شکل گرفت. انقلاب واقعی که خشونتش از انقلاب فرانسه کمتر بود. از سویی دوران ترمیدور انقلاب ما از انقلاب فرانسه بسیار زودتر روی داد، به چه دلیل؟ به علت آن فضای اجتماعی که به نوعی وجود دارد. در این دوران، دوره تلاطم دهه 60 را داشتیم. انگار فراموش کردیم که چه اتفاقاتی رخ داد. خیلی ایده آلیست شدیم و بسیار دوست داریم حرف های روشنفکری بزنیم! استاد دانشگاه تهران با نگاهی به شرایط ایران در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی ادامه داد: شاید سخنان من برای تان تازگی داشته باشد که در یک جمع استادان دانشگاه دوره ای از اتفاقات کشور را بازخوانی کنیم. از سویی دانشکده حقوق سال 57، 58، 59، 60 صحنه اردوکشی بود و 60 گروه سیاسی وجود داشت. انقلاب می آید و تلاطم شکل می گیرد و رادیکالیسم به وجود می آید و هر نیروی میانه رویی که می خواهد حرف بزند، حذف می شود. امروز بازرگان، تکریم می شود، همان کسانی تکریم می کنند که در آن مقطع زمانی علیه بازرگان بودند. کسانی که سال 57، 58، 59 علیه مصدق سخن می گفتند. ابراهیم متقی با انتقاد از وارونه جلوه دادن حقایق تاریخی گفت: چرا می خواهیم تاریخ را به شکل دیگری تفسیر کنیم؟ چرا نمی خواهیم واقعیت خودمان را درک بکنیم؟ کشور پرتلاطم و دوران رادیکال ها، دوران روبسپیر! دورانی که دانتون ها را با گیوتین نابود کردند! دورانی که خود روبسپیر این وضعیت را پیدا کرد. اما روبپسپیرهای ایران، امروز اصلاح طلب هستند! جامعه پرتلاطمی که در آن امید ایجاد شده است؟ این امید و تحول ناشی از چیست؟ ناشی از آن فرهنگی است که در عمق اجتماعی ایران وجود دارد که می تواند این دگرگونی را به راحتی به وجود بیاورد. مهربانی ساعی ریشه در رنج حسین عبده تبریزی: ساعی سراسر امید و مهربانی است و یکپارچه تکریم نسبت به انسان هاست، برای من ساعی مظهر مهربانی و احترام به انسان است و مهربانی اش مرزی نمی شناسد، پیر، جوان، آشنا یا غریبه، بی سواد یا کم سواد، زندانی یا زندان بان، ایرانی یا فرنگی، مهربانی متکی بر نفس انسانیت، مهربانی عمیق به انسان داده نمی شود، منبع این مهربانی بی حد ساعی به نوعی بشر از کجاست؟ به گمانم ریشه این مهربانی در رنجی است که ساعی یک عمر کشیده است. وی افزود: رنجی که همدم ساعی در سال های حیاتش بوده، آنچنان با وی هم خانه شده که نمی خواهد دیگران رنجی که او کشیده، تجربه کنند. ساعی از مردم توقع کامل بودن ندارد، آنان را آن گونه که هستند، دوست دارد، برای همین معلم ناخرسند، همه دلتنگی ها را در قلبش نگاه می دارد و از زبانش جز سخن شیرین و بیان مهربانی کمتری مطلبی به بیرون درز می کند، اوج مهربانی اش آنجاست که حوصله می کند و حتی دروغ های ما را به تفسیر می شنود. با این همه ناملایمات و دشواری ها در سطح کره خاکی، به گمان ساعی انسان تنها اولین لایه از ظرفیت ها و استعدادهای خود را کاویده است. استاد دانشگاه ادامه داد: انسان در بیان مطلق آن، نژاد و DNA اصیل ساعی است و عشق به انسان مذهب اوست، بی شک ساعی معتقد به قول انیشتن است که ما نمی توانیم از بشریت ناامید شویم. چون خود انسان هستیم. احساس وظیفه او به مطلق انسان است که جایی برای دشمنی و نفرت در قلب و ذهن او باقی نمی گذارد. فارغ از این که چه از دستش برمی آید، ساعی، مسئولیتی اجتماعی در مقابل تمامی انسان ها برعهده می گیرد. انسان مهربانی چون او در پی آن نیست که موجودیتی از خود نشان دهد در پی آن است که نشان دهد انسان مخاطبش چه قدر قدرتمند است. کم گوی و گزیده گوی قدیر نصری، یکی دیگران از استادان دانشگاه در توصیف ساعی با مطلبی به عنوان1+5 با تقسیم استادان دانشگاه به پنج دسته گفت: یک دسته بی حال و سهل انگارند و برای دانشجو نکته یا اندوخته ای به معنای واقعی ندارند و با پر کردن کلاس و گذراندن وقت زمان را سپری می کنند، فارغ از آنکه دانشجو تفاوت استاد عالم و غیرعالم را خوب می فهمد. دسته دیگر استادانی هستند که از چهره آنها یاس می بارد و در کلاس حاضر غایبند و این دسته نیز کلاس درسشان ثمر چندانی به همراه ندارد. اکا گروه دیگر، استادان شیک و نورس و تازه نفس و دل در گروه فلسفه یونان، ایران پیش از اسلام دارند و به کمک رانت و ژن خوب به کرسی استادی رسیدند. وی افزود: شمار دیگری از استادان، استاد کارمندها هستند، این گروه افرادی تلاشگرند، اگرچه بیهوده زحمت می کشند و دروس متفاوتی از اسلام تا فلسفه غرب و آینده پژوهی در سیاست را تدریس می کنند، سخن تندی از آنها شنیده نمی شود. طرفداران بسیاری از هر قشر دارند از مارکسیت ها تا گیاه خواران و این تنوع در مریدان را نشانه کار نیکو از پر کردن است، می پندارند. استاد دانشگاه با برشمردن ساعی در عنوان در دسته 5 +1 اظهار کرد: ساعی جزو گروه 1 است + 5، دسته ای که به تدریس کم اما عمیق اکتفا می کند و در نگاهش دانشجو همچون دندانه های شانه با یکدیگر برابرند. استادی که همچو سقراط اندوهش این است که خود نادان است و هیچ نمی داند و مدام و بدون هیاهو به دنبال یادگیری است. رنج، ساعی را به مهاجرت وا نداشت یوسف مولایی، استاد دانشکده حقوق دانشگاه تهران در ادامه این نکوداشت بیان کرد: ساعی در ایران ماند و دشورای های بسیاری را تحمل کرد، چون ایران را از صمیم قلب دوست داشت، شرایط دشواری بر او گذشت اما تحمل کرد و هیچ گاه دم از مهاجرت نزد. استادی که حقش تحمل این همه دشواری و ناملایمات نبود. وی افزود: ساعی دانشجویان بسیاری را تربیت کرد و در میان به همه آن دانشجویان، بیش از همه درس انسان بودن و دوست داشتن انسانیت را تکرار کرد. استادی که آثار معتددش حکایت از توانایی های عملی اش دارد. استاد حقوق دانشگاه تهران ادامه داد: بودن در کنار ساعی به من مدنیت را آموخت، اگرچه تا پیش از آن مدنیت را میدانستم و آموخته بودم اما در کنار استادی چون ساعی، آنرا لمس کردم، مدنیتی که در زندگی اجتماعی، سیاسی، اقتصادی تشخیص بدهی چه کسی حق است. حق یعنی احترام به حقوق دیگران و این احترام به حق دیگران در مدنیت ممکن بود. حقی که به دین و مذهب فرد خلاصه نمی شود و انسان فارغ از مذهب و دین و رنگ و نژاد از آن برخوردار می شود. مولایی گفت: البته در کنار استاد ساعی بانوی مهربان ایران دوستی است که از ایرانیان به ایران بیشتر عشق می ورزد و در شرایط دشوار نیز حاضر به ترک ایران نشد. همسر ایران دوستی که در کنار ساعی ناملایمات و دشواری های بسیاری را تحمل کرد و هنوز هم مهربان و پرامید در کنار ساعی ایستاده است در وطنی که بیش از فرانسه به آن احساس تعلق می کند. زوایه داشتن ساعی با توده ای ها صادق زیباکلام از دیگر سخنرانان نکوداشت ساعی بود، وی با اشاره به نحوه آشنایی اش با ساعی گفت: در گراتس اتریش با ساعی آشنا شدم و بعدها برای آموختن تاریخ معاصر ایران به منزلش می رفتم، ساعی که جوانی شیفته فرهنگ و تاریخ ایران بود، از دوستداران پیراحمدآباد بود و تعلق خاطر خاصی به جبهه ملی داشت. همچنین از فعالان کنفدراسیون در گراتس بود و به شدت با توده ای ها زاویه داشت. وی افزود: ساعی بعد از پایان تحصیل به ایران بازگشت و مورد آزار ساواک قرار گرفت. پس از انقلاب نیز در حقش ناملایماتی روا شد که ناروا بود و در خور استاد مهربان و وطن دوست و علم دوستی چون ساعی نبود. با وجود همه دشواری هایی که بر ساعی رفت، در کشور ماند و صبورانه با ناملایمات کنار آمد و به تدریس در دانشگاه پرداخت و دانشجویان ممتاز بسیاری را تربیت کرد و تحویل جامعه داد، استادی که درسش توام با ایران دوستی و انسان دوستی و احترام به دانشجویان بود. مولف ما چگونه، ما شدیم ادامه داد: همسر استاد ساعی در سخنانی تشکر کردند از دولت که جشن نکوداشت استاد را برپا کردند، باید بگویم که این جشن دولتی نیست و از سوی انجمنی غیردولتی به عبارتی ملت برگزار شده است. پدیده مذموم مدرک گرایی فائزه هاشمی که در فهرست سخنرانان نبود، نیز در سخنانی به نکاتی درباره شخصیت ساعی پرداخت و پس از آن مدرک گرایی در کشور را امری مذموم برشمرد و رواج این پدیده را زنگ خطری برای مدیریت کشور دانست. همچنین در این نکوداشت همسر دکتر ساعی، مادام ساعی چند دقیقه از علاقه و عشق به ایران گفت و ناملایماتی که همسرش را آزرد اما باز هم در ایران ماند. در ادامه قطعات موسیقی سنتی به افتخار احمد ساعی و همسر ایراندوستش نواخته شد. همچنین از سوی انجمن علوم سیاسی، خانه اندیشمندان، انجمن مطالعات صلح؛ انجمن سازمان ملل، دانشکده علوم سیاسی و دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات هدایایی به دکتر ساعی اهدا شد و عکس دسته جمعی با حضور حاضران در سالن برای ثبت این روز گرفته شد.