خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 8 ارديبهشت 1392 ساعت 22:22 http://www.ibna.ir/fa/doc/report/166669/صفی-نژاد-نام-دریای-فارس-داستان-حضرت-یونس-ع-روایت-شده -------------------------------------------------- «دومین جشنواره کتاب خلیج فارس» برگزار شد عنوان : صفی‌نژاد: نام دریای فارس در داستان حضرت یونس(ع) روایت شده است -------------------------------------------------- «دومین جشنواره کتاب خلیج فارس» یکشنبه (8 اردیبهشت‌ماه) در آستانه روز ملی خلیج فارس در سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب برگزار شد. جواد صفی‌نژاد، جغرافیدان و مردم‌شناس گفت: ترجمه کتاب «خلیج فارس» به ترکی در دوران عثمانی که به‌صورت مینیاتور کار شده است، داستان حضرت یونس(ع) را روایت می‌کند و نام دریای فارس در آن دیده می‌شود.- متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، دومین جشنواره کتاب خلیج فارس یکشنبه(8 اردیبهشت ماه) به مناسبت روز ملی خلیج فارس با حضور علی اوجبی، معاون فرهنگی موسسه خانه کتاب، جواد صفی نژاد، جغرافیدان و مردم شناس، غلامرضا سحاب، پژوهشگر حوزه جغرافیا، رضا شعبانی، پژوهشگر تاریخ، نقی طبرسا، تاریخ پژوه و شایسته تقدیر این دوره و حبیب الله اسماعیلی، دبیر علمی جشنواره در سرای اهل قلم موسسه خانه کتاببرپا شد. صفی نژاد در این نشست گفت: نام خلیج فارس در برخی روایات مذهبیآمده است. روایت حضرت یونس(ع) یکی از آن هاست. غلامرضا سحاب در ترکیهنقشه ایپیدا می کند و درآن محلی که یونس(ع) از شکم ماهی خارجشده و فرشته ای برای او لباسمی آورد به تصویر کشیده شده است. این جغرافیدان ادامه داد:یونس(ع) از فرزندان هود(ع) به شمار می رفت، پیامبری بود که در منطقه نینوا، مقابل موصل و غرب دجله، زندگی می کرد. وی از قومش به تنگ آمده و از راه دجله وارد دریا شد. پس از آن از مسیر خلیج فارس سوار بر یک کشتی مسافربری دچار توفان و در شکم ماهی گرفتار می شود و پس از سجده بسیار خداوند به ماهی امر می کند تا یونس(ع) را به ساحل بازگرداند. وی توضیح داد: هنگامی که مسالک الممالک ابواسحاق ابراهیم استخری در دوره عثمانی به ترکی ترجمه می شود، مکتبی به وجود می آید و نقشه های جغرافیایی را به مینیاتور تبدیل می کنند. در این کتاب از حضرت یونس(ع) مطلبی پیدا نکردم اما هنگامی که کتاب خلیج فارس به ترکی منتشر شد، مینیاتوری به همان سبک مسالک الممالک منتشر شد که داستان این پیامبر را بیان می کند. صفی نژاد افزود: این نخستین نقشه ای به شمار می رود که نقاشی تُرک در آن مسایل مذهبی و جغرافیایی را در سال 865 هجری قمری ترسیم کرده و به دلیل وجود نام خلیج فارس در روایتی مذهبی برای ما مهم است. در این نقشه، تنگه هرمز، دریای چین وسراندیب مشخص شده اند، همچنین نام دریای فارس در آن دیده می شود و از هفت بندر معروف مانند هرمز، سیراف، جناوه (گناوه) و ماهرویان نام برده است. این مردم شناس توضیح داد: این نقشه از دید مذهبیان و جغرافیدانان تایید شده و در آنسه جزیره مشخص است که همان سه جزیره ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی به شمار می روند. این پژوهشگر جغرافیا با اشاره به پژوهش بیشتر در این گونه نقشه ها پیشنهاد داد: از مسوولان کتاب ماه تاریخ و جغرافیا خواسته ایم تا نقشه را پشت جلد این نشریه منتشر کنند تا علاوه بر جلب نظر مخاطب، پژوهشگران علاقه مند را نیز برای تحقیق بیشتر درباره آن تشویق کند. از سوی دیگر باید با استفاده از چنین نقشه هایی و چاپ آن ها بر کارت پستال ها و پوسترها، همچنین بافت فرش، قدمت این منطقه و نام آن را به همگان نشان دهیم. در حوزه خلیج فارس باید همت جهانی داشته باشیم غلامرضا سحاب نیز در این نشست با گرامیداشت یاد و خاطره زنده یاد پروفسور حسن گنجی گفت: جای تاسف است که در دنیا نقشه هایی با نام های غیر از خلیج فارس منتشر می شود. این کار را نمی توان از سوی اعراب دانست چرا که سوابق فرهنگی آن ها در حدی نیست که چنین ادعاهایی را مطرح کنند و مطمئنا دست اقتصاد و پول دیگران در میان است. در سال 1350 نخستین اطلس خلیج فارس را پدرم عباس سحاب پدر کارتوگرافی ایران منتشر کرد، چرا که در ایتالیا نقشه ای جعلی دیده شد که نام دیگری بر خلیج فارس گذاشته بود. این پژوهشگر جغرافیا ادامه داد: در بحث اروندرود و نام هایی که بر آن گذاشته شد، ایران پیگیری لازم را انجام نداد و موضوع جدی گرفته نشد اما درباره خلیج فارس این بی توجهی نباید صورت گیرد. در شرایط کنونی که ایران از نظر اقتصادی و سیاسی تحت فشار جهانی است باید از هویت ایران در دنیا دفاع کنیم. وی افزود: امروزه متاسفانه کتاب های بسیاری در تمام دنیا منتشر می شود که با پولی که کشورهای عربی هزینه می کنند نام های و تاریخ جعلی برای خلیج فارس می سازند. در ایران نیز با نامگذاری خیابان ها به نام خلیج فارس تلاش هایی انجام شده اما کافی نیست و باید در این زمینه همان طور که درباره مجله نشنال جئوگرافیک عمل شد، همت جهانی داشته باشیم. سحاب در پایان سخنانش گفت:یادآوری تنها چند روزه خلیج فارس کافی نیست و باید با استفاده ازنقشه هایی مانندنقشه ای آلمانی از موسسه وسترلاین، نقشه عبدالغفار نجم الدوله، نقشه قراچه داغی و دیگر نقشه هاکه در آرشیوها یافته ایم این توطئه اقتصادی، سیاسی و نظامی که هدف های دیگری را در منطقه پیگیری می کند، خنثی کنیم. تحریف نام خلیج فارس، تحریف هویت یک ملت است رضا شعبانی،دیگر سخنران دومین جشنواره کتاب خلیج فارس با اشاره به مصرفهزینه های هنگفت در این زمینه از سوی دیگر کشورها بیان کرد: برای اثبات هویت ایرانی باید جلو کشورهای عرب را بگیریم. این مساله تنها یک نام نیست بلکه هویت و زندگی یک ملت است که تحریف می شود. این پژوهشگر تاریخ افزود: دردو قرناخیر برخورد غربیان با این منطقه از طریق مسایلی مانند فروش اسلحه و تدارکات دیگربودهکه تنها از راه دشمن سازی میسر شده است. تا پیش از این نیز ایرانیان همیشه در منطقه حافظ منافع تمام کشورها بوده اند اما غربی ها هیچ گاه با ایرانیان منصف برخورد نکردند. شعبانی در پایان سخنانش گفت: ایرانیان هرگز اهل درازدستی به منافع دیگر کشورها نبوده اند و همیشه یار و یاور مردم منطقه بودند.در این روزگار دشوار امیدوارم خداوند،ملت سرفراز ایران را برای خدماتی که چندین هزار سال انجام داده اند، حفظ کند. تولید محتوا در حوزه خلیج فارس بسیار اندک است نقی طبرسا، شایسته تقدیر حوزه تاریخ دومین جشنواره کتاب خلیج فارس در این نشست با اشاره به تحریک هایی که از سوی دیگر کشورها درباره خلیج فارس صورت می گیرد، بیان کرد: ادعاها و تهدیدها نشان از عمق توطئه درباره این منطقه دارد و ما نیز متاسفانه در تولید ادبیات ضعیف عمل کردیم. در برابر موج عظیمی از تالیف های دروغینی که باهزینه کشورهای عربی صورت می گیرد، تنها چند روز به یاد خلیج فارس بودن کافی نیست. این پژوهشگر علوم سیاسی افزود: اگر دانشگاه کمبریج در این حوزه دست به پژوهش های گستردهمی زند به این معناست که موضوع اهمیت بسیاری دارد. در کتاب هایی که امارات ماهانه تولید می کند سه محور مهم و اصلی وجود دارد؛ مالکیت جزایر سه گانه ایرانی را محکوم کرده، ایران را اشغالگر دانسته و در نهایت نام خلیج فارس را تغییر داده اند. ایرانیان باید مراقب حرکت های خزنده ای که در منطقه انجام می شود، باشند. بخش بین المللی در جشنواره کتاب خلیج فارس پررنگ شود در پایان این نشست حبیب الله اسماعیلی باگزارش کارنامه ای از دومین جشنواره کتاب خلیج فارس گفت: نخستین دوره از این جشنواره دو سال پیش در بندرعباس برگزار شد و نقش موثری بر هدایت کارها، تولید آثار و گردش موضوع به همراه داشت اما واقعیت تلخی که وجود دارد این است که جشنواره کتاب خلیج فارس نیز مانند برنامه هایی از این دست دچار روزمرگی، سطحی گرایی و آفت نشود. دبیر علمی جشنواره کتاب خلیج فارس ادامه داد: مساله خلیج فارس امری بین المللی است و باید تلاش کرد تا در دور بعدی آن مولفان دیگر کشورها نیز حاضر باشند و حرکت موثری انجام شود. در این دوره تنها 54 کتاب تالیفی به دبیرخانه ارایه شد که نشان از کم کاری در این حوزه است. وی افزود:در حوزه داستان و شعر نیز پنج اثر برای داوری ارسال شد که متاسفانه هیچ کدام موفق به کسب امتیاز لازم نشدند. این در حالی است که در حوزه ادبیات خلیج فارس می توان به کارهای بزرگی دست زد و اطمینان داشت که می تواند در لایه های زیرین جامعه نیز نفوذ کند. اسماعیلی با ارایه آماری در زمینه مقالات گفت: ارایه 861 مقاله در 30 سال گذشته درباره خلیج فارس نیز نشان از کم کاری در این حوزه است و باید برای این امر اطلاع رسانی جدی صورت بگیرد. از سوی دیگر از هم اکنون باید برای دو سال آینده تلاش کرد و با مراکز علمی خارج از کشور به ویژه آن هایی که دور از این عنادورزی ها و اشتباه ها پژوهش می کنند،تبادل نظر و هم اندیشیشود تا بخش بین الملل با قدرت بیشتری شکل بگیرد. این پژوهشگر تاریخ اظهار کرد: ایران زدایی و ایرانی زدایی مساله ای است که کشورهای غربی بسیار به آن دامن می زنند تا سیاست غارت در منطقه را پیش ببرند. همچنین باید آثاری که در خارج از ایران منتشر می شود نیز ترجمه شود. اسماعیلی در پایان سخنانش گفت: تنها نباید به مطالعات خلیج فارس از دیدگاه سیاسی توجه شود، چرا که زمینه هایی مانند مطالعات فرهنگی، اقتصادی و زیست محیطی از دیگر مسایلی به شمار می روند که پژوهش در آن ها بسیار بااهمیت است. حوزه فرهنگی بخش شمالی و جنوبی خلیج فارس مشترک است و باید بتوانیم پایان نامه های دانشجویان حوزه های مرتبط را به آن سوق دهیم. در این مراسم از سه کتاب ایران و عمان دوره ناصری نوشته بدرجهان ابراهیمی نژاد، دفترششم پژوهش های خلیج فارس و خلیج فارس (هویت و تاریخ به روایت اسنادکه به همت موسسه خانه کتاب منتشر شده بود نیزرونمایی شد. در پایان این نشست از عبدالمحمد آیتی، پژوهشگر برگزیده این جشنواره قدردانی شد وبرگزیدگان دومین جشنواره کتاب خلیج فارس جوایز و لوح تقدیر دریافت کردند.