خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 14 آبان 1398 ساعت 10:23 http://www.ibna.ir/fa/doc/report/282867/میرزایی-نظریه-آموزش-عالی-ایران-ارائه-دهیم-یمنی-گاهی-دانشگاه-علیه-خودش-بازی-می-کند -------------------------------------------------- نخستین همایش ملی مطالعات فرهنگی و اجتماعی آموزش عالی، علم و فناوری آغاز شد عنوان : میرزایی: نظریه آموزش عالی ایران را ارائه دهیم / یمنی: گاهی دانشگاه علیه خودش بازی می‌کند آزاد ارمکی: بیش از 200 سال است که افراد بی ربطی چون کنت در جامعه‌شناسی ایران مطرح می‌شوند -------------------------------------------------- حسین میرزایی گفت: هیچ کس شایسته‌تر از دانشگاه در نقد دانشگاه نیست. البته این نقد به معنای خودزنی نیست و نقد دانشگاه اگر در جایگاه خود قرار نگیرد به ضدخود تبدیل می‌شود. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نخستین همایش ملی مطالعات فرهنگی و اجتماعی آموزش عالی، علم و فناوری یادمان دکتر محمدامین قانعی راد صبح سه شنبه (14 آبان ماه) در پژوهشگده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم آغاز شد. در ابتدای این نشست حسین میرزایی، رئیس پژوهشکده و دبیر این همایش با اشاره به اینکه هیچ کس شایسته تر از دانشگاه در نقد دانشگاه نیست گفت: البته این نقد به معنای خودزنی نیست و نقد دانشگاه اگر در جایگاه خود قرار نگیرد به ضدخود تبدیل می شود. این اتفاقی است که اکنون آن را بسیار مشاهده می کنیم و به همین دلیل است که در این همایش پنلی را به دفاع از دانشگاه اختصاص داده ایم. میرزایی گفت: 85 سال پس از تاسیس دانشگاه تهران به عنوان شروع آموزش نظام مند آکادمیک در ایران دیگر زمان آن رسیده که به صورت جدی تر به مقوله آموزش عالی بپردازیم و سعی کنیم نظریه آموزش عالی ایران را شکل دهیم. او افزود: توجه به حرکت های جهانی در زمینه آموزش عالی مفید است اما لازم است که ما تعابیر خاص خودمان برآمده از بستر فرهنگی ایران را از این مقوله سامان بدهیم. به گفته رئیس پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی توجه به مقولاتی مانند آموزش عالی و علم و فناوری ساحتی است که به رشته های مختلفی نظیر علوم تربیتی، علوم اجتماعی و آموزش عالی را به یکدیگر پیوند می دهد و ضرورت دارد که به سمت فربه کردن این موضع حرکت کنیم. دیگر سخنران افتتاحیه محمد یمنی دوزی، استاد دانشگاه شهید بهشتی بود که سخنرانی خود را با نام دفاع از دانشگاه: کدام دانشگاه؟ ارائه داد. به گفته یمنی: وقتی به شعارهای سردر دانشگاه ها نگاه می کنیم، با مفاهیمی مانند زندگی، دانش، فضیلت و... مواجه می شویم که این نشان می دهد دانشگاه مقوله ای چندمعنایی است. بنابراین فروکاستن دانشگاه در یک معنی و آن هم آموزش و آن هم تنها نوعی از آموزش که به انتقال اطلاعات منحصر است صحیح نیست. یمنی افزود: تاریخ آموزش عالی در کشورهای مختلف نشان می دهد که گاه دانشگاه علیه دانشگاه بازی کرده است. زمانی که دانشگاهیان رسالت واقعی خود را در دانشگاه ارائه ندادند از دانشگاه کوچ کردند و خارج از دانشگاه، دانشگاه ایجاد شد. استاد دانشگاه شهید بهشتی تاکید کرد: دانشگاه را نمی شود تنها با یک فضای فیزیکی شناخت، آنچه مهم است فضای ذهنی دانشگاه است و سخن این است که وقتی دانشگاه از معانی خود فروکاسته می شود آیا می شود از آن دفاع کرد؟ او با طرح این پرسش به این مقوله پرداخت که از چه دانشگاهی می توان دفاع کرد؟. به گفته یمنی از دانشگاهی می شود دفاع کرد که در آن رشته های تخصصی در سلول های خودساخته محصور نباشد و در عین حال به علمی پایبند باشندکه واقعیت ها و روش های گسسته نگر را بر نمی تابد. یمنی دوزی افزود: از دانشگاهی می توان دفاع کرد که قابلیت ها به دور از مدیریت های هیأتی در هدایت دانشگاه نقش همکارانه ای پیدا می کنند، هدایتی که در تلاقی رأس با قاعده و قاعده با رأس در سیستم مدیریتی دانشگاه قرار می گیرد. این استاد دانشگاه همچنین افزود: زمانی دانشگاه قابل دفاع می شود که رویدادهای رخ داده در آن را در تلاقی گذشته و حال جستجو کنند و چیزی که اتفاق می افتد مبنا و ریشه ای داشته باشد. وی گفت: از دانشگاهی می شود دفاع کرد که خود را به علم اداری مشغول نکرده و آن را به دانشجویان دیکته نکند، بلکه جایگاه پرسشگری و دیالکتیک نظر و عمل را بتوان در سیستم دانشگاهی پیدا کرد. همچنین از دانشگاهی می شود دفاع کرد که در سیطره فرمالیسم قرار نگیرد. یمنی دوزی اظهار کرد: آموزش های دانشگاهی باید مباحث مدیریت آموزشی را مدنظر داشته باشند و به جای کنترل به حمایت فکر کنند. وی تاکید کرد: از دانشگاهی می توان دفاع کرد که به تعالی کارکنانش بیندیشد و نیروهای درونی افراد را آزاد کند. چون این نیرو اگر آزاد نشود روزنه ای پیدا می کند و اگر به سوی سازندگی نرود، روند تخریبی به خود می گیرد و برای دانشگاه و جامعه دانشگاهی آفت ایجاد می کند. عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی گفت: دانشگاه باید به فرهنگ تخصصی همراه با فرهنگ عمومی بیاندیشد و از تخیل و تصورات دانشجویان برای جهش های علمی دفاع کند. وی اظهار کرد: کلاس های دانشگاه باید موقعیتی برای ایجاد فرصت های یادگیری برای دانشجویان باشد؛ چرا که انتقال دانش، فرصت یادگیری را به وجود نمی آورد. او در پایان سخنان خود گفت: باید بنگریم و ببینیم اگر دانشگاهی داریم که مشخصات یک دانشگاه خوب را دارد تلاش کنیم این دانشگاه را ارتقا دهیم و اگر چنین دانشگاهی نداریم باید آن را بسازیم. همچنین تقی آزاد ارمکی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران نیز دیگر سخنران پنل افتتاحیه بود. او ضمن اشاره به شخصیت برجسته قانعی راد به انتقاد از افرادی پرداخت که به بهانه مرگ علم و جامعه شناسی به تخریب دانشگاه می پردازند و گفت: علم، دانشگاه و جامعه شناسی زنده است، چرا که افرادی مانند قانعی راد هنوز حیات علمی دارند. وی ادامه داد: بیش از 200 سال است که اندیشمندان بی ربط به جامعه شناسی مانند اگوست کنت در جامعه شناسی ایران مطرح می شوند در حالی که مسائل بسیار اجتماعی مورد غفلت قرار می گیرند، بسیاری از شخصیت های علمی در جامعه شناسی داریم اما به دنبال شخصیت های انتزاعی هستیم. این جامعه شناس بیان کرد: کسی که یک پرسش نامه را در پژوهشکده های علمی تنقیح می کند یک دانشمند است و حتما قرار نیست افرادی همیشه پشت سر او حرکت کنند. وی تأکید کرد: امروزه علم در ایران بسیار مهم است چرا که تنها محمل و مأمن برای بازسازی نظام اجتماعی است به همین دلیل جامعه شناسی و جامعه شناسان در ایران زنده هستند. آزاد ارمکی با بیان اینکه در جامعه شناسی اهمیت نگاه تاریخی و کنشگری بسیار مهم است، گفت: افرادی مانند قانعی راد از این بابت مهم هستند که یک نگاه تاریخی و داستانی به علم داشته و آکادمی را زنده نگاه می داشتند. وی یادآور شد: قانعی راد علم و فن آوری را مسأله اجتماعی می دانست، کسی که مسأله اجتماعی را بداند و بشناسد در جایگاهی قرار دارد که تولید علم کند. آزاد ارمکی افزود: جامعه شناس کسی است که کنشگر حاضر است و برای آکادمی ارزش قائل می شود و جامعه شناسی را به مفهوم عام اجتماعی تفسیر می کند، مرحوم قانعی راد این ویژگی ها را داشت. در ادامه این همایش، کارگروه های تخصصی با موضوعمطالعات فرهنگی و اجتماعی آموزش عالی، علم و فناوری تشکیل شد که تا پایان عصر امروز ادامه دارد.