خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 2 اسفند 1398 ساعت 8:00 http://www.ibna.ir/fa/report/287484/زمانی-ریاضیدانان-پرچمدار-شعر-بودند -------------------------------------------------- از تازه‌های ریاضیات عنوان : زمانی ریاضیدانان پرچمدار شعر بودند -------------------------------------------------- علاقه‌ام به خیام و آوازه آن در شعر باعث شد به آثار دیگر ریاضیدانان هم توجه کنم و کتاب «شرح‌ حال ریاضی‌دانان بزرگ ایران و جهان» را تالیف کنم. به اعتقاد من در برهه‌ای از تاریخ ریاضیدانان پرچمدار شعر بودند. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) کتاب شرح حال ریاضی دانان بزرگ ایران و جهان نوشته سیداحمد حسینی کازرونی شرح حال مختصر ریاضیدانان بزرگ ایران همراه با آثار باقی مانده آنان از نخستین دوران تاریخ بعد از اسلام تا عصر کنونی است. کازرونی در گفت وگو با ایبنا درباره این اثر می گوید: با اینکه سال ها در حوزه ادبیات و شعر کتاب هایی را تالیف و ترجمه کرده ام، اما تالیف این کتاب که در حوزه علم برای عام است، جذابیت زیادی برایم داشت. در واقع وجود شعر در آثار ریاضیدانان عامل اصلی توجه من به تالیف این کتاب شد. همچنین علاقه من به خیام و آوازه آن در شعر باعث شد به آثار دیگر ریاضیدانان هم توجه کنم. به اعتقاد من در برهه ای از تاریخ ریاضیدانان پرچمدار شعر بودند. مطالب تالیف شده این اثر در بخش مربوطه به ایران از کتاب های مفصل تاریخ ادبیات در ایران تالیف ذبیح الله صفا و دیگر قسمت ها از فرهنگ نامه ها و دایره المعارف ها و سایر نشریاتی است که همگی ذکر ماخذ شده اند. گفتنی است آن گونه که تاریخ ریاضیات نشان می دهد نخستین انسان ها برای شمارش و محاسبه از انگشتان خود استفاده می کردند و با شکل نمایه ها را ترسیم می کردند. کازرونی در این اثر توصیفاتی از تاریخ پیدایش علم ریاضی تا ریاضیدانان معاصر را به مخاطب می دهد. وی معتقد است: علت اینکه نام ریاضیدانان عصر حاضر مانند مریم میرزاخانی یا پروفسور لطفی زاده در کتاب نیامده است به دلیل زمان اولین چاپ کتاب بوده است و در آن زمان صلاح دیده شد که آخرین ریاضیدان نام برده شده در کتاب محسن هشترودی باشد. لازم به ذکر است در ویراست های بعدی حتمن نام ریاضیدانان جدیدتری آورده خواهد شد. این مولف در بخش پیشگفتار آورده است: امید است با حضور دانشمندان ایرانی در عرصه بین المللی به ویژه ایالات متحده آمریکا و سازمان فضایی ناسا که بیش از 120 نفر از مخاطبان دانش ریاضی در آنجا به خدمت تحقیقاتی مشغولند و ریاست و یا معاونت بسیاری از پروژه ها در آنجا بر عهده دارند. خودش می گوید: اصلی ترین نکته ای که درباره ریاضیدانان عصر حاضر می توانم بگویم این است که چون نخبگان امروز ما به دلایل مختلف از کشور مهاجرت می کنند جای تاسف دارد. در واقع ایران برایشان مکانی است که فقط یاد می گیرند آن ها علم خود را در جایی دیگر پرورش و مورد استفاده قرار می دهند. در این اثر به خوبی به یادگیری ریاضیات توسط اروپاییان از مسلمانان اشاره شده است در این باره می خوانید؛ اروپاییان، دانش جبر را از مسلمانان آموختند و بعد ها تلاش مضاعفی را در ارتقای دانش جبر به انمجام رسانیدند. آپاستامپا (قرن پنجم) و آرباب ها تا قرن (قرن ششم) و بهاسکارا در قرن نهم میلادی از نخبگان هندی در ریاضیات بوده اند و خدمات ببی شماری را به عالم بشریت ارائه کردند. باید دانست که تمدن و علوم ریاضی یونان منشا شرقی و ایرانی دارد، ولی آنان توانستند به جنبه های عملی آن، جنبه علمی بخشند. یکی از شاخص ترین ریاضیدانان نام برده شده در این اثر دکتر محمود حسابی است که دارای درجه دکتری فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس بود. وی پس از بازگشت به ایران و خدمات فرهنگی به کشور، با یاری چند تن از استادان دیگر دانشگاه تهران را پی ریزی کردند. به گفته این مولف: باید بپذیریم که زمینه پیشرفت در کشورهای اروپایی و کانادا بیشتر است. این شرایط در کشور ما در هر زمانی حاکم بوده است. برای مثال پروفسور حسابی به علت علم زیادی که داشت مدتی را در کشور در بیکاری گذراند. وی در سال 1309 به عنوان اولین دکتر فیزیک و ریاضی در ایران شناخته شد. در همان سال ها شغلی نبود که وی به آن بپردازد با اینکه دارای چند مدرک مهندسی هم بود. حتی در نود سال پیش هم برای وی شغلی مناسب نبود. کشورهای پیشرفته با توجه به امکاناتی که دارند این افراد را جذب می کنند و شکوفا هم می شوند. در حقیقت کسی که دلسوخته علم است، اگر در جایی امکانات کافی نبیند مجبور است که مهاجرت کند. این مولف معتقد است؛ این را هم باید پذیرفت که دانشمندان را باید ورای مرزهای سیاسی دانست و تنها ویژه یک سرزمین نیستند آن ها میراث جهانند. دانشمندان ماهیتی دارند که تمام مردم جهان را دوست دارند و می خواهند به بشریت خدمت کنند. برای مثال وقتی دانشمندی موفق به کشف ماده ای می شود آن ماده به کمک و استفاده همه مردم جهان است. در بخشی از کتاب با عنوان ریاضیات قرون وسطی آمده است؛ در دوران تاریک و وحشتناک قرون وسطی، اروپا غرق در تعصب بود، کتاب و یا رساله ای جز درباره دین و مذهب نوشته نمی شد، دانشمندان واقعی وجود نداشتند. در این میان جسته و کریخته به اسامی مردانی مانند ژربر بر می خوریم که از دانسته های خود و از مجموع مطالی که در رم و پاریس فراگرفته بود. شرح حال ریاضیدانان بزرگ ایران و جهان در 193 صفحه، با شمارگان 500 نسخه، به قیمت سی هزار تومان روانه کتابفروشی ها شد.