شاعر افغانستانی مطرح کرد؛

کم‌کاری شاعران قدرتمند از عوامل رواج ابتذال در شعر است

 
تاریخ انتشار : جمعه ۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۲۸
 
 
محمدمحسن سعیدی سراینده مجموعه «سی‌پاره منم» گفت: کم‌کاری شاعران قدرتمند باعث می‌شود بازار شعر خوب خالی بماند و باعث می‌شود کسانی وارد شوند که شاعر نیستند، شاعرنما هستند و کارهایی تولید می‎کنند که از لحاظ هنری بسیار مبتذل است.
 
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، محمدمحسن سعیدی شاعر افغانستانی در نشستی در خانه کتاب صبح امید که در مجتمع ناشران شهر قم و به بهانه نقد و بررسی مجموعه شعر «سی‎پاره منم» برگزار شد، در بررسی موضوع ابتذال در شعر، این موضوع را بحث مشترک تمامی هنرها دانست.

وی گفت: ابتذال در هنر شامل ابتذال در شعر نیز می‎شود، هم از جهت اوصافی که برای مبتذل می‎شناسیم و هم علل و عوامل و زمینه‎هایی که منجر به تولید اثر هنری مبتذل می‎شود.
 
نویسنده مجموعه شعر «سی‎پاره منم» بحث از ابتذال را یک بحث دامنه‎دار تاریخی در ادبیات معرفی کرد و در تبیین مفهوم‎شناسی آن گفت: درباره مفهوم ابتذال غالباً یک برداشت بسیار دم‎دستی وجود دارد و در مقابل آن، یک برداشت جامع‎تر و درست‎تر هم وجود دارد؛ در برداشت غالب وقتی از ابتذال سخن می‎گوییم، توجه مردم به آثار مربوط به مسائل اخلاقی و جنسی معطوف می‌شود. درصورتی که لزوماً ابتذال این نیست و همان‎طور که از خود کلمه ابتذال می‎فهمیم، ابتذال به تعبیر امروزی، چیز نازل و بی‎ارزشی است؛ یعنی ارائه کار نازل و دم دستی و پیش پایی در هنر و شعر.
 
وی ابتذال را نسبی دانست و گفت: معنی ابتذال به دیدگاه‎های افراد بستگی پیدا می‎کند و ممکن است در مورد تعداد کمی از آثار به اتفاق نظر برسیم که مبتذل هستند؛ مخصوصاً خود ارائه‎دهنده اثر ممکن است هیچ‎وقت نپذیرد کارش مبتذل است. ابتذال نسبی است و درجات و ابعاد مختلفی دارد و گاهی به موضوع برمی‎گردد و گاهی به سبک و گاهی به اندیشه.
 

سعیدی شخصیت هنرمند را در پیوند نزدیک و تنگاتنگ با اثر هنری قلمداد کرد و گفت: نمی‎شود اثر مبتذل را از شخص جدا کرد. بالاخره این شخص یا کار را جدی نمی‎گیرد یا توانایی ارائه یک کار جدی را ندارد و از این دو حال خارج نیست و به این ترتیب اثر مبتذل ارائه می‎کند.
 
شاعر مجموعه شعر «غم عزیز» در توضیح این ارتباط افزود: یک وقت شاعر یا نویسنده یا هر هنرمندی عمق فکری ندارد و به دنیا نگاه سطحی دارد. این آدم ممکن است از لحاظ زبان و تکنیک هم کارش خیلی قوی باشد، ولی کارش از لحاظ دید و اندیشه مبتذل درآید؛ ممکن است موضوعاتی که انتخاب می‎کند، موضوعات خیلی سطحی و دم دستی باشند. درواقع توان فکری‎اش نمی‎کشد که کار عمیق و ارزشمند ارائه کند. یک‎بار هم است که هنرمند توانش را دارد، اما تحت تأثیر خواسته و سلیقه مخاطب و برای خوشایند مردم شعر سطحی ارائه و شروع به ارزان‎فروشی و فراوان‎فروشی می‌کند.
 
داور بخش ویژه افغانستان در یازدهمین جشنواره بین المللی شعر فجر بر سطحی‎بودن و عمیق نبودن اثر مبتذل تأکید کرد و گفت: کار مبتذل کار عمیقی نیست و یکی از خصوصیاتش سطحی بودن است. به هر موضوعی که می‎پردازد، سطحی با آن برخورد می‎کند و معمولاً موضوعات دم دستی را انتخاب می‎کند و گاهی هم دوست دارد درباره هر چیزی حرف بزند و حضور داشته باشد.
 
وی درباره نقش شاعران و هنرمندان در ترویج ابتذال هنری گفت: یکی از عوامل دیگر ابتذال در شعر این است که شعرای قدرتمند کم‎کار شده‎اند و شعر مناسب روز و متناسب با دردهای مردم که هم قدرتمند باشد و هم منعکس‎کننده دردهای مردم، نمی‎گویند یا کم می‎گویند و یا به زبانی می‎گویند که بدنه اصلی اجتماع و مخاطبان عادی نمی‎فهمند.

به گفته سعیدی، به این ترتیب، بازار شعر خالی می‎ماند و بازار که خالی ماند کسانی وارد می‎شوند که حرفه‎ای و قدرتمند نیستند، شاعر نیستند، شاعرنما هستند و کارهایی تولید می‎کنند که از لحاظ هنری بسیار مبتذل است ولی مردم با آنها ارتباط برقرار می‎کنند. اینجا می‎توان تقصیر را به گردن شاعران قدرتمندی انداخت که کم‎کاری می‎کنند یا خیلی سیاست تمایز (تمایز به معنی کیفیت بالا) را در پیش گرفتند، به شکلی که حرفشان را جز یک تعداد معدود و انگشت شمار کسان دیگر نمی‎فهمند.
 
این شاعر و منتقد نقش عامل یادشده را در ابتذال بازار شعر بسیار مهم و تأثیرگذار دانست و گفت: بر همین اساس، اولاً مجموعه‎های شعر فاخر خیلی کم است و ثانیاً مخاطبانشان فقط شاعران هستند. به طوری که تولیدکننده کتاب‎شعر هم شاعر است و مصرف کننده‎اش هم شاعر، از مجموعه شعرا بیرون نمی‎رود. این باعث می‎شود کسانی بیایند و به جای آنها شعرهایی با کیفیت نازل و پایین و سطحی به مخاطبان عمومی ارائه کنن؛ شعری که نه زبان درست، نه ساختار درست، نه عاطفه و نه اندیشه عمیقی ندارند و فقط به تناسب روز و پسند یک تعداد عام و شبه عام ارائه می‎کنند.
Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 271092