از امام هادی (ع)، چندین دعا و زیارتنامه برجای مانده که مشهورترین آنها زیارت «جامعه کبیره» است که دارای سند صحیح بوده و از نظر بلاغت نیز در بالاترین درجه قرار دارد. شروح متعددی به فارسی و عربی بر این زیارت نوشته شده است. از دیگر زیارات برجای مانده از دهمین امام شیعیان، زیارت غدیر بوده که در آن، هم خصوصیات و ویژگیهای حضرت علی (ع) و هم حادثه غدیر ذکر شده است.
همزمان با سالروز شهادت امام هادی (ع)، در گزارش پیشرو، سهعنوان از کتابهای مرتبط با سیره، زندگی و زمانه آن حضرت که در سال 97 برای نخستینبار راهی بازار نشر شدهاند، معرفی میشود.
![](/images/upload/0276/images/1(2).gif)
کتاب «زندگینامه امام علیالنقی (ع)» که فاطمه جعفری نیکو گردآوری شده، برای نخستینبار در 111 صفحه با شمارگان سه هزار نسخه از سوی انتشارات کانون علوم خطیب راهی بازار نشر شده است.
این کتاب در 11 فصل، در نگاهی اجمالی، زندگانی دهمین امام شیعیان را از تولد تا شهادت معرفی و به ذکر فضائل و علم آن امام میپردازد. تولدی مبارک، محوشدگان، انتقال امام، ظلم و ستم در زمان معتصم و واثق، امام (ع) در زمان واثق، دسیسه و حیله متوکل، دانش و فضائل امام (ع)، امام (ع) در عهد دو خلیفه، آیات و معجزات امام (ع)، امام (ع) و متوکل رو در روی یکدیگر و عدهای از اصحاب امام (ع)، فصلهای این کتاب است.
در بخشی از کتاب، درباره گوشهای از آیات و معجزات امام علیالنقی (ع)، میخوانیم: «سید بن طاووس در کشفالمحجة به اسنادش کتاب رسائل از کلینی از کسی که آنرا نامیده است، گفت: نوشتم به ابیالحسن (ع) که مردی دوست دارد که با امامش رازی بگوید، همانگونه که با خدایش دوست دارد راز بگوید. پس نوشت: «اگر تو حاجتی داری لبهایت را حرکت بده، جواب برای تو میآید». پس آیا این غریب بود برای تو و تعجب کردی مانند تعجب من از آن؟ پس این معجزهای است که صادر نمیشود الا از امام و اتفاق نمیافتد، مگر به ولی مخلص که خدای متعال قلب او را با ایمان امتحان کرده باشد و این داستان و آنکه قبلا گفتیم، دو دلیل بر امامت امام و حجت او بین بندگان خداست و اگر غیر عجیب میبود، ارزشی نداشت و آورنده آن انسانی عادی بود و امام نبود و مانند اینها آیات نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و محمد (ص)، پس اینها خارقالعاده و عجیب و حیرتانگیز است که به اذن خدای متعال و به تقدیر او و تدبیر او صادر شده و عین حکمت اوست.»
![](/images/upload/0276/images/IMG_0002.gif)
جلد نخست کتاب «هادی بن الرضا (ع)» شامل مجموعه مقالات همایش بینالمللی سیره و زمانه امام هادی (ع) است که به کوشش حمیدرضا مطهری گردآوری شده و مرکز مدیریت حوزههای علمیه آنرا برای نخستینبار در 312 صفحه با شمارگان یکهزار نسخه به بهای 20 هزار تومان منتشر کرده است.
«نقد و بررسی تاریخ ولادت و شهادت امام هادی (ع)» نوشته یدالله مقدسی، «محل ولادت امام هادی (ع)» اثر قاسم خانجانی، «نقد و بررسی تاریخی و آماری القاب امام هادی (ع)» به قلم مهتاب شورمیج و فاطمه جوربندی ثانی، «علت و زمان احضار امام هادی (ع) به سامرا» نوشته قاسم خانجانی، «تاملی بر حیات علمی - فرهنگی امام هادی (ع) در عصر عباسیان» به قلم مجتبی گراوند و محمد امرایی، «امام هادی (ع) و زمینهسازی برای عصر غیبت» تالیف سعید نجفینژاد، «کرامت امام هادی (ع) در زنده کردن تصویر شیر (بررسی موردی کرامت حضرت امام هادی (ع) در مورد خوردن شعبهباز هندی توسط شیر)» به قلم مهدی یکهخانی و وحیده حیران، «زمینه و علل احضار امام هادی (ع) به سامرا» از زهرا روحاللهی امیری و مهین میرافضلی، «اولاد و اَعقاب امام هادی (ع) در متون تاریخ و انساب» نوشته سجاد حبیبی، «چرایی کنیززادگی و کنیزداری امام» اثر محمدسعید نجاتی، «بازشناخت نقشهای سیاسی - اجتماعی بانوو حُدَیث، همسر امام هادی (ع)» تالیف ناهید طبیبی و «بررسی نقش بانو حُدَیث همسر امام هادی (ع) در تحولات سیاسی - اجتماعی تاریخ تشیع» نوشته بهمن زینلی و ندا خدادادی، عنوانهای 12 مقاله این کتاب است.
در صفحات ابتدایی کتاب، پیام آیتالله جوادی آملی به همایش بینالمللی سیره و زمانه امام هادی (ع) آمده که در بخشی از این پیام، میخوانیم: «یکی دیگر از نیازهای جدی تاریخ، تصویر روزآمد و علمی از تاریخ امامان اهلبیت (ع) است. امروزه شبهات درباره زندگی و شخصیت پیشوایان ما و جهل نسبت به آنان، خاصه در فضای مجازی، بیداد میکند. همه اینها پاسخهای روشن، استوار و مبرهن با ادبیات روز را میطلبد. در این میان، پژوهش و تحقیق درباره امام هادی (ع)، حکایت دیگری است، چراکه تاکنون کمتر به این گستره پرداخته شده است. جهت پاسخ به این نیاز جدی و لازم، انجمن تاریخپژوهان قمِ حوزه علمیه، دامن همت به کمر استوار ساخته، سلسله مباحثی درباره این مقطع از تاریخ امامان اهلبیت (ع) به جریان انداخته است...
تخریب بارگاه این امام همام و فرزند برومند او امام حسن عسکری (علیهماالسلام) از طرف جریانهای تکفیری از یکسو، و اسائه ادب یک خواننده هرزه و ناباب به امام هادی (ع) از سوی دیگر، احساسات مراجع، حوزههای علمیه و عموم مردم را جریحهدار کرد که باعث واکنش شدید آنان گردید. این دو پیشامد تلخ سبب شد تا سلسله درسهایی از سخنان امام هادی آغاز کنیم که حاصل آن کتابی با نام «چهل حدیث از امام هادی (ع)» بود. و اکنون شاهدیم که دستاندرکاران همایش امام هادی (ع) برآنند تا گردهمایی علمی، پژوهشمدار را برگزار کنند تا هم سیمای روشن و پرافتخار امام هادی (ع) برای معاصران عرضه بدارند و هم شبهات که برخی غرضورزانه است را پاسخ گویند. جا دارد که در این فرصت، بر علوم و معارف اسلامی در نگاه امام هادی (ع) تکیه شود.»
![](/images/upload/0276/images/2(2).gif)
جلد پنجم «فرهنگ جامع سیره معصومین (ع)»، شامل سیره پنج تن از امامان معصوم (ع) از امام رضا (ع) تا امام مهدی (عج) است که بهطور مشترک به قلم محمود شریفی، محمود مدنی، محمود لطیفی، حسین سجادیتبار و محمود احمدیان تالیف شده و انتشارات بوستان کتاب در سال جاری آنرا در 479 صفحه با شمارگان 500 نسخه چاپ کرده است.
بخش سوم این کتاب با عنوان «معصوم دوازدهم: امام هادی (ع)» در چهار فصل، ضمن برشمردن القاب و شمایل آن حضرت، به دعاهای امام هادی (ع)، اخلاق و آداب و احکام از نگاه این امام همام میپردازد.
در این بخش کتاب آمده است: «ابن شهرآشوب گوید: لقبهای امام هادی (ع)، چنین است: نجیب، مرتضی، هادی، نقی، عالم، فقیه، امین، مؤتمن، طیب، متوکل و عسکری و به آن بزرگوار، ابوالحسن سوم و فقیه عسکری هم گفته میشود. امام هادی (ع)، بهترین مردم از نظر شادمانی و سرور و راستگوترین مردم در زبان بود و از نزدیک بانمکترین و از دور، کاملترین آنان بهشمار میرفت؛ هنگامی که ساکت بود، هیبت وقار او نمایان بود و هنگامی که سخن میگفت، سیمایش درخشندگی داشت.»
نظر شما