عباس اقبال آشتياني و پروين اعتصامي را به روایت اسناد تاریخی بشناسید

اقبال آشتیانی، برای ایرانیان تاریخ و میراث‌شان را فاش می‌کرد

 
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۵ تير ۱۳۹۳ ساعت ۰۵:۱۵
 
 
«زندگي و زمانه عباس اقبال آشتياني» (نوشته ليدا انديشه با ترجمه جلال‌الدين افضل) و «زندگي و زمانه پروين اعتصامي»تاليف نصرالله حدادي دو كتابي هستند كه از سوي نشر «نامك» در ادامه انتشار مجموعه‌اي با عنوان «نقش‌آفرينان ايران معاصر» منتشر شده‌اند.
اقبال آشتیانی، برای ایرانیان تاریخ و میراث‌شان را فاش می‌کرد
 

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) نشر «نامك» در پي كمبود منابع و آثار پژوهشي بي‌طرف درباره شخصيت‌هاي تاثيرگذار و نقش‌آفرينان عرصه فرهنگ و سياست در عصر حاضر، بر آن شده است تا مجموعه‌اي درباره «نقش‌آفرينان ايران معاصر» منتشر كند. در همين راستا، دو كتاب «زندگي و زمانه عباس اقبال آشتياني» نوشته ليدا انديشه با ترجمه جلال‌الدين افضل و «زندگي و زمانه پروين اعتصامي» تاليف نصرالله حدادي از همين مجموعه منتشر شده است. 

كتاب «زندگي و زمانه عباس اقبال آشتياني» درباره اين روشنفكر معاصر ايراني است و هدف آن پركردن شكاف كوچكي در موضوع گسترده تاريخ روشنفكري ايران معاصر است. 

در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «اقبال در سال‌هاي 1275 تا 1334 شمسي مي‌زيست. اين سال‌ها شامل دوراني از انقلاب مشروطه 1285 شمسي تا سال‌ها پس از جنگ جهاني دوم است. او ناظر دوران پرحادثه‌اي از تاريخ ايران بود. اين دوران شامل جنبش مشروطيت، دو جنگ جهاني، تغيير خاندن حكومتي از قاجار به پهلوي، انتقال قدرت از يك پادشاه قدرتمند خودراي(رضاشاه) به وارثش(محمدرضاشاه) و جنبش ملي‌گرايي مصدق بود. اين رويدادهاي مهم، اقبال را سخت تحت تاثير قرار داد.»

اين كتاب در چهار فصل تنظيم شده است. «ايران در نيمه نخست قرن بيستم ميلادي»،‌ «زندگي عباس اقبال»، «آثار عباس اقبال» و «اقبال و يادگار» عناوين چهارگانه اين فصول هستند. كتاب با مقدمه‌اي شروع مي‌شود كه به طور كلي به تاريخ روشنفكري ايران و جايگاه اقبال در سنت روشنفكري ايران مي‌پردازد. 

در فصل نخست اين كتاب، عوامل تاثيرگذار بر روند تاريخ ايران در اواخر قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم ميلادي مرور مي‌شود. 

فصل دوم به زندگي اقبال، سال‌هاي تاثيرگذار و پربار زندگي او، فعاليت‌هاي او در ايران و خارج و دوستان و همكارانش كه در بسياري از ايده‌هاي فكري آن روزگار با او سهيم بودند، اختصاص دارد. در مورد تحولات نظام آموزشي ايران و روزنامه‌نگاري نيز در اين فصل بحث مي‌شود. 

در فصل سوم اين كتاب سهم اقبال در زمينه تاريخ و ادبيات ايران و تاثير وي در تحول روزنامه‌نگاري ايران بررسي مي‌شود؛ چرا كه وي جزو نخستين فردی است كه در ايران براي نوشتن تاريخ به روش علمي مدرن متاثر از مستشرقان تلاش كرد. 

در فصل چهارم و نهايي اين كتاب نيز به فعاليت روزنامه‌نگاري عباس اقبال و تحليل عقايد بارز وي در سرمقاله‌هايش در نشريه «يادگار» مي‌پردازد. يادگار متعلق به اقبال، نخستين نشريه مهم تاريخي ايران بود كه بين سال‌هاي 1323 و 1328 منتشر مي‌شد. در طول اين پنج سال، اقبال اغلب به تنهايي مجله‌اش را مي‌نوشت و براي ايرانيان تاريخ و ميراث‌شان را فاش مي‌كرد.

در بخشي از اين كتاب درباره ديدگاه اقبال در رابطه با ايران آمده است: «اقبال معتقد بود كه ايران مراحل دشواري را در تاريخ خود پشت سر گذاشته و تباهي بر همه جنبه‌هاي زندگي ايراني سايه افكنده است. او مدعي بود كه همه وجوه زندگي ايراني براي مدتي نزديك به يك قرن و نيم، بر پايه‌اي نادرست بنا شده و كشور فاقد اصلي درست بوده است كه ساختار ملتي متمدن بر آن استوار شود.» 

چاپ نخست كتاب «زندگي و زمانه عباس اقبال آشتياني» نوشته ليدا انديشه با ترجمه جلال‌الدين افضل، در 272 صفحه، شمارگان يك‌هزار نسخه و بهاي 12 هزار تومان از سوي نشر نامك چاپ و منتشر شده است. 

بررسي زندگي پروين اعتصامي براساس اسناد تاریخی 

كتاب بعدي «زندگي و زمانه پروين اعتصامي» نام دارد كه در اين كتاب سعي شده با توجه به اسناد موجود و تحقيقات ميداني، پرتو نويي بر زندگي پروين اعتصامي افكنده شود. 

«پدر؛ يوسف اعتصامي»، «مادر؛ اخترالملوك فتوحي تبريزي»، «برادران»، «گفت و گو با آقاي حسين شاهمرادي مقدم»، «پروين و ازدواج»، «نامه‌هاي پروين به سرور مهكامه»، «پروين و اشتغال در كتابخانه دانش‌سراي عالي»، «پروين، كانون بانوان و فخري ارغون»، «پروين، زن و حجاب»، «پروين و پهلوي‌ها»، «پروين و ديگران» و «پروين و مخالفان» برخي از موضوعاتي هستند كه در فهرست اين كتاب تنظيم شده است. 

نصرالله حدادي، نويسنده در پيشگفتار اين كتاب مي‌گويد: «پروين را بايد با خودش و شعرش قياس كرد و مقايسه او با ديگر شاعران بعد از وي- به خصوص زنان شاعر، از جنس نوپردازش- از ديد نگارنده غلط است. «پروين پروين است» يگانه‌اي كه سنگ محكش خودش است و نگارنده در اين راه -بدون هيچ ادعا- گام برداشته تا به چهره واقعي پروين نزديك شود و زندگي اجتماعي او را واكاوي كرده‌ام حال تا چه حد موفق شده‌ام، قضاوتش با {خوانندگان است}.» 

وي در مورد پروين در بخشي ديگر مي‌نويسد: «{وي} به معناي تام و تمام كلمه «خانم» بود. مظهر اخلاق و اخلاق‌مداري، و اذعان مي‌كنم در گذشته با اعتماد به يك سند، اين سوال را مطرح ساخته‌ام كه مگر مي‌شود پروين از دست علي منصور، نشان و مدال گرفته باشد و ابوالفتح بگويد كه او به سينه پرافتخارش آن را نياويخته و يادم رفته که تحقيق كنم: علي منصور، در سال 1315 چه كاره بوده است تا به سينه پروين مدالي را بياويزد؟ و همين اشتباه من، دكتر محمد صنعتي را نيز به اشتباه انداخته و اين يعني: بدون بررسي كافي و تحقيق به جا، دست به قلم بردن و روح پروين را آزردن و گناه خود را زيادتر كردن و در همين جا از پروين تقاضاي بخشش دارم. اما با همه شيفتگي و ارادت به پروين، ضمن ارائه اسناد و مدارك، به چهره اجتماعي پروين و شعرهاي نابش نزديك شوم.» 

چاپ نخست كتاب «زندگي و زمانه پروين اعتصامي» نوشته نصرالله حدادي در 368 صفحه، شمارگان يك‌هزار و 100 نسخه و بهاي 15 هزار تومان (جلد نرم) و 17 هزار و 500 تومان (جلد سخت) چاپ و منتشر شده است.

Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 203249