قوت ها و ضعف های دانشنامه فاطمی از نگاه چهره های حوزوی

2 ارديبهشت 1393 ساعت 14:49

گزارشی از گلچین نقدها و اظهارات چهره های مختلف علمی و حوزوی درباره دانشنامه شش‌جلدی فاطمی (س)


خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- اکبر پوست‌چیان: آنچه در این گزارش می خوانید گلچین نقدها و اظهارات چهره های مختلف علمی و حوزوی درباره دانشنامه شش‌جلدی فاطمی (س) است که در آستانه میلاد حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) بیان شده است. چهره ها به بیان ضرورت، قوت و نقد این دانشنامه پرداخته اند.

از نگاه علی‌اکبر رشاد،رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علی‌اکبر رشاد،  رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان این که حوزه‌های علمیه باید به دانشنامه‌نویسی توجه کنند، افزود: در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از 15 سال پیش اهتمامي خاص نسبت به فعالیت در حوزه دانشنامه نویسی بوده است به طوری که ماحصل تلاش محققان این پژوهشگاه علاوه بر تالیف چهار دانشنامه امام علی(ع)، نبوی(ص)، قرآن شناسی و فاطمی( س) تالیف بیش از 800 عنوان کتاب بوده است.
 
 رشاد با بیان این که نهضت دانشنامه‌نویسی را ادامه می‌دهیم، افزود: امروز برخی فرقه‌هاي ضاله با استفاده ابزاری از دانشنامه‌نگاری، افکار غلط خود را ترویج می‌کنند و جریانهای ضددینی و ضدشیعی به نام نوشتن دایرة‌المعارف دست به تحریف منابع می‌زنند.
 
وی با بیان این که تدوین دانشنامه، فعالیت علمی خاص قلمداد می‌شود، چرا که تدوین شیوه این اثر متفاوت از آثار دیگر است، ابراز داشت: جهات و نکات بسیاری در تدوین شیوه‌نامه دانشنامه رعایت شده است که متفاوت از آثار تاریخی دیگر است.
 
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به این که نخستین اثری که در این پژوهشگاه منتشر شد، دانشنامه امام علی(ع) بود، ابراز داشت: بعد از عرضه دانشنامه امام علی (ع) به مراجع و بزرگان، آنها پیشنهاد دادند چنین اثری در مورد حضرت زهرا (س) نيز انتشار یابد و  این اثر فاخر بعد از ده سال تدوین شد.
 
حجت‌الاسلام رشاد افزود: دانشنامه قرآن‌شناسی در سی جلد و دانشنامه نبوی در طی 25 جلد برای آینده تدوین خواهد شد و خداوند اگر توفیق دهد، جریان تولید دانشنامه را تداوم خواهیم داد و دانشنامه‌هاي فلسفه دین، نیایش و حسنین (ع) را تدوین خواهیم کرد.
 
وی در بخشي دیگر از سخنانش با بیان این که این دانشنامه از صد مدخل و با همکاری صد محقق و ویراستار عربی و عنصر اهل فن دانشنامه نگاری پديد آمده است، گفت: اصولا دانشنامه‌نگاری از اصول فن تحقیق و متفاوت از سایر علوم تحقیق است و 40 مرحله برای تولید مقالات آن طی می‌شود.
 
از نگاه فریبا علاسوند، عضو شورای علمی دانشنامه فاطمی (س)
فریبا علاسوند، عضو شورای علمی دانشنامه فاطمی (س) با اشاره به این که سه جلد پایانی این دانشنامه اختصاص به زن و حقوق زنان دارد، اظهار داشت: اين دانشنامه ضمن این که شخصیت حضرت زهرا (س) را معرفي مي كند، به بخش بزرگی از رفتار و سیره و سبک زندگی ایشان نیز مي‌پردازد. 

عضو شورای علمی دانشنامه فاطمی (س) در پایان با بیان این که طولانی شدن مسیر این دانشنامه فرصت به‌روزرسانی مطالب را از محققان گرفت، ابراز داشت: شاید می‌شد مطالب را بهتر از این استخراج کرد و اثري بهتر را عرضه داشت، اما محققان و پژوهشگران به‌راستي زحمت بسیاری را برای تدوین این دانشنامه متحمل شدند.
 
از نگاه ابوالقاسم مقیمی، رئیس پژوهشکده دانشنامه‌نگاری
حجت‌الاسلام ابوالقاسم مقیمی ــ رئیس پژوهشکده دانشنامه‌نگاری ــ  اظهار داشت: دانشنامه فاطمی حاصل زحمات 10 ساله 250 محقق حوزوی است. 
وی با بیان این که گروههای تاریخ و سیره، حکمت، حقوق و زن و خانواده متشکل از شورایی علمی برای تدوین این دانشنامه تشکیل شدند، تصریح کرد: تمام مدخلها و مقالات به‌دقت مورد ارزیابی قرار گرفت و نگاهی جامع و تاریخمند به همه ابعاد زندگی حضرت زهرا (س) داشتیم. 

از نگاه آیت‌الله رضا استادی، دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه
آیت الله رضا استادی به عنوان دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه و عضو شورای علمی دانشنامه فاطمی (س) با بیان این که دانشنامه‌های اهل‌بیت (ع) را باید به زبان‌های دیگر دنیا ترجمه كرد و به چاپ رساند، اظهارداشت: ما با تنظیم این دانشنامه تا حدی می‌توانیم بگوییم که فاطمی هستیم.

وی گفت: دانشنامه‌نویسی در زمان ما گسترش یافته و کار بسیار لازمی است و کسانی که اهل کتابخانه هستند می‌دانند از کتاب‌هایی که به‌سرعت مورد توجه قرار می‌گیرند دانشنامه‌ها هستند.

دبیر شورای عالی حوزه های علمیه با گفتن این که دانشنامه‌ها امروزه به‌سرعت در کتابخانه‌های دنیا جاي مي‌گيرند، افزود: امروزه محققان برای تحقیقات خود به دانشنامه‌ها مراجعه می‌کنند و یکی از راههای معرفی اهل بیت (ع) تدوین دانشنامه‌هایی به زبانهای مختلف دنیاست.
 
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به این که دانشنامه‌نویسی در ارتباط با معارف اهل بیت کاری بسیار ارزنده است اظهار کرد: مهم‌ترین ویژگی دانشنامه‌نویسی حرکت به سمت تکمیل است و دانشنامه‌ها با گذشت زمان تکمیل‌تر می‌شود.
 
آیت الله استادی با بیان این که محققان و پژوهشگران باید دانشنامه فاطمی را مورد نقد قرار دهند، ابراز داشت: سه جلد دوم این دانشنامه برخلاف سه جلد نخست، نمایه ندارد و این یک نقطه ضعف محسوب می‌شود که می‌توان در آینده آن را برطرف کرد. 
 
وی در ادامه نقد خود با بیان این که شناخت مؤلف براي اعتماد خواننده به کتاب لازم است، افزود: معرفی کسانی که در تدوین این دانشنامه تلاش کرده‌اند در حداقل سه سطر ضروری است. 
آیت الله استادی با اشاره به این نقص که در تدوین دانشنامه فاطمي از منابع دست دوم و سوم نیز استفاده شده است، گفت: معمولا مرسوم است كه برای تدوین دانشنامه‌ها از منابع دست اول استفاده شود. 

آیت‌الله نوری همدانی، مرجع تقلید و استاد درس خارج حوزه‌
 آیت‌الله حسین نوری همدانی مرجع تقلید و استاد درس خارج حوزه‌های علمیه به عنوان سخنرانی ویژه مراسم در جایگاه حاضر شد و با بیان این که قرآن، احادیث، نهج البلاغه، تاریخ، اشعار و ادبیات عظمت شخصیت حضرت زهرا(س) را معرفی کرده‌اند، اظهار داشت: در روایات ائمه معصومین (ع) تأکید شده است که امر ما را احیا کنید و تدوین این دانشنامه از مصادیق بارز احیای امر اهل بیت (ع) است. 

آیت الله ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید قم نيز در پیامی تصويري به آیین رونمایی از دانشنامه فاطمی (س) گفت: تدوین دانشنامه فاطمی (س) اقدامی کم‌نظیر و تاریخی است و گستردگی منابع تحقیق برای نگارش این کتاب بر غنای آن افزوده است.
 
این مرجع تقلید با بيان اين كه امروزه پژوهش و تحقیق در رابطه با سیره و زندگی حضرت صدیقه کبری(س) بسیار ضرورت دارد، همکاری و مشارکت محققان عرصه‌های مختلف علمی برای نگارش دانشنامه فاطمی (س) را از امتیازات این کتاب دانست و گفت: این دانشنامه از ادبیاتي بسیار سنجیده و حساب شده برخوردار است و از ادبیات پرخاشگرانه کاملا به دور است.
 
این مرجع تقلید در پایان این پیام، یکی از ویژگیهای مهم دانشنامه فاطمی را وجود نظم و ترتیب در نگارش آن دانست و افزود: من به سهم خودم از تلاشها و زحمات تمامی دست اندرکاران تدوین این دانشنامه قدردانی مي‌كنم و به آنها برای پدید آوردن این اثر بی‌بدیل تبریک می گویم. در پایان این مراسم از برخي دست‌اندركاران دانشنامه فاطمي (س) تقدیر و تجلیل شد.


کد مطلب: 197962

آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/fa/doc/report/197962/قوت-ضعف-های-دانشنامه-فاطمی-نگاه-چهره-حوزوی

ایبنا
  http://www.ibna.ir