بررسي ظهور و شكل‌گيري نهادهاي عقلاني مدرن در ايران

 
تاریخ انتشار : يکشنبه ۸ آذر ۱۳۸۸ ساعت ۱۰:۲۹
 
 
«خيزش‌هاي عقلاني شدن در طلوع ايران مدرن» عنوان كتابي است كه به ارايه نظريه‌اي زمينه‌اي درباره ظهور و شكل‌گيري نهادهاي عقلاني مدرن در ايران مي‌پردازد. اديب‌زاده نويسنده اين اثر،‌ كتاب خودش را بررسي اين موضوع در دوره تاريخي قاجار تا پهلوي اول معرفي مي‌كند.\
ماكس وبر
 
ماكس وبر
اديب‌زاده در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)،‌ اثر خود را نظريه‌اي زمينه‌اي درباره ظهور و شكل‌گيري نهادهاي عقلاني مدرن در ايران برشمرد و گفت: اين اثر با نگاهي تاريخي به بررسي موضوع عقلاني شدن، ريشه‌هاي حسابگري مدرن و برخوردهاي عقلاني در ايران مي‌پردازد.

وي افزود: اين اثر نشان مي‌دهد چگونه خيزش‌هايي در جهت ايجاد نهادهاي بروكراتيك و نظم قانوني عقلاني سبب شد تا در دل ساختارهاي كهن فرهنگي اجتماعي ايران،‌ صورت‌هايي از عقلانيت مدرن نظير عقلانيت تكنيكي و قانوني جوانه بزند و با وجود مقاومت‌هاي ساختاري و فرهنگي درباره اين موضوع، شيوه حساب‌گرانه مدرن شروع به رشد و نمو كند.

نويسنده كتاب «دموكراسي معرفتي» اثرش را بررسي اين موضوعات از دوره قاجار تا پهلوي اول در سال 1320 معرفي كرد و گفت: در همين راستا شماري از خيزش‌هاي موثر در شكل‌گيري نهادها و ريشه‌هاي آن در اين دوره بررسي مي‌شوند.

وي به ذكر مثال‌هايي از نهادهاي عقلاني محصول دنياي مدرن پرداخت و گفت: امنيت بروكراتيك در قالب ساختارهايي نظير شناسنامه، ثبت اسناد و املاك و به طور كلي بروكراتيك شدن، نمودي از نهادهاي عقلاني در ايران است. 

اديب‌زاده به ارايه و تبيين نظريه مربوط به نهادهاي عقلاني مدرن توسط ماكس وبر، جامعه‌شناس نامدار آلماني، اشاره كرد و گفت: بر اساس اين نظريه، اقتصاد، پول، نظم حقوق قانوني مدرن و نهادهاي آموزشي مدرن،‌ همگي از نهادهايي زاييده عقلاني شدن دنياس مدرن‌اند. اين اثر نيز نظريه «وبر» را دست‌مايه خودش قرار داده است.

وي ادامه داد: نگارش اين اثر كه داراي نگاهي مثبت به روند مدرن شدن در ايران است، پايان يافته و براي چاپ به انتشارات نگاه معاصر سپرده شده است.
Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 55811