معرفی و بررسی کتاب «مولودنامه امیرالمومنین علی(ع)»

یادگار ارادت مردم دشتستان به اهل بیت(ع)

این کتاب به موضوع آفرینش پیامبر و حضرت علی پیش از خلقت آدم می‌پردازد

30 مرداد 1398 ساعت 10:14

مردم شهرستان دشتستان و به‌خصوص بخش مرکزی آن‌که شغل بیشتر آنان کشاورزی و نخل­داری است قسمتی از نخلستان‌های خود را وقف ائمه اطهار نموده‌اند تا در ایام شهادت و ولادت این بزرگواران هزینه کنند.


خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب مولودنامه امیرالمؤمنین علی (ع) منسوب به ابومخنف لوط بن یحیی ازدی که نشر کلام ماندگار با حمایت حوزه هنری استان بوشهر آن را به تازگی با ترجمه محمدتقی موسوی و تصحیح حسین مهتدی منتشر کرده است، با موضوع آفرینش پیامبر (ص) و امام علی (ع) قبل از خلقت حضرت آدم (ع) شروع می شود و سپس به داستان ولادت امام علی (ع) تا هجرت ایشان از مکه به مدینه و ازدواج ایشان با حضرت فاطمه الزهرا (س) می‌پردازد.
 
آن‌گونه که مصحح کتاب در مقدمه آن گفته است: «مردم جنوب ایران به دلیل عشق و علاقه وافری که همواره نسبت به اهل‌بیت پیامبر داشته‌اند همواره موقوفاتی را برای گرامی داشت یاد امامان خود وقف می‌کردند. در این میان مردم شهرستان دشتستان و به‌خصوص بخش مرکزی آن‌که شغل بیشتر آنان کشاورزی و نخل­داری است قسمتی از نخلستان‌های خود را وقف ائمه اطهار نموده‌اند تا در ایام شهادت و ولادت این بزرگواران هزینه نمایند. یکی از جلوه‌های این کار فرهنگی برگزاری مراسم مولود‌خوانی برای پیامبر اکرم (ص)، امام علی (ع) و امام زمان (عج) است. مردم این خطه علاوه بر پیش‌بینی و تعیین موقوفات مالی برای این کار، ازنظر علمی نیز مقدمات این مراسم را فراهم آورده‌اند؛ چراکه برای این کار فرهنگی اقدام به نوشتن کتاب‌هایی نمودند. قدمت این کار فرهنگی به سال‌های بسیار دور که تاریخ دقیق آن مشخص نیست برمی‌گردد.»
 
در این زمینه سه نسخه خطی به نام‌های مولود‌نامه حضرت محمد (ص)، مولود‌نامه حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) و مولود‌نامه صاحب‌الزمان (عج) در بخش مرکزی شهرستان دشتستان و به‌طور مشخص در شهر دالکی و روستاهای هم‌جوار آن وجود دارد. بر اساس روایت ساکنان قدیمی این منطقه، نخستین بار سنت مولودی‌خوانی در روستای قدیمی سرکوردان آغاز شده و بعدها به روستاهای هم‌جوار گسترش یافته است اما آنچه اکنون از این مراسم‌های سنتی باقی‌مانده است فقط در چند نقطه از این منطقه است: در شهر دالکی و برخی روستاهای اطراف آن و در سال‌های اخیر در برخی نقاط شهر وحدتیه.
 
مهتدی گفته است: «امروز این سنت حسنه همچون گذشته در میان مردم این مناطق پابرجا است و هرساله چند شب قبل از ولادت آن عزیزان و روز ولادتشان در حسینیه‌ها و اماکن مقدس گرد هم جمع می‌شوند و یکی از قاریان به سبکی خاص که از روزگاران قدیم برجای‌مانده است، اقدام به قرائت این کتاب‌ها می‌کند و حاضران با شنیدن نام پیامبر اکرم (ص)، امیرالمؤمنین (ع) و صاحب‌الزمان (عج) با صدای بلند ذکر «صلّ الله علیه وآله وسلّم» را بر زبان جاری می‌کنند و قاری کتاب نیز دراثنای قرائت خود عبارت «علی محمّد جَدّ الحسنين الف صلاة و سلام و علیک یا رسول الله» را تکرار می‌کند و مردم با شنیدن این کلام به تشویق و ابرازی شادی می‌پردازند.»
 

 
کتاب «مولودنامه امیرالمومنین» تلاشی برای ترجمه و تصحیح یکی از همین متونی است که در مراسم مولودی‌خوانی است. بر اساس مقدمه نسخه، یکی از خیرین شهر دالکی به نام کربلایی شهسوار فرزند ملا به شخصی به نام محمدتقی موسوی پیشنهاد ترجمه کتاب مولودیه امیرالمؤمنین اثر ابومِخنَف لوط بن یحیی ازدی را می‌دهد و او نیز اقدام به ترجمه آن کتاب می‌کند و اکنون حسین مهتدی اثر را تصحیح و تحشیه کرده و به چاپ رسانده است.
 
کتاب مولودنامه حضرت امیرالمؤمنین علی (ع)، مزايا و خصائصی قابل توجهی دارد و همچنين مورد اعتراضات و انتقادات عديده بوده است. نثر مسجمع مترجم دلنشین و جذاب است. مترجم در خلال ترجمه خود اشعاری را متناسب با متن آورده است که این نشان می­دهد که او از ذوق شعری بالایی برخوردار بوده است. این اشعار در کمال دقت سروده شده است. از این ابیات فقط چند بیت است که از مترجم نیست که در پاورقی هر بیت به این مطلب اشاره‌شده است.
 
 نمونه‌ای از نسخه خطی کتاب
از دیگر ویژگی­‌های این کتاب استناد به آیات قرآن کریم و روایت معتبر است؛ به‌طوری‌که رابطه بینامتنی بسیار زیادی را در اشعار و نثر این کتاب می‌توان دید. در این کتاب به برخی اساطیر ایرانیان نیز اشاره‌شده است: در آن میانه شیری است که شیرِ گردون از بیم سرپنجه‌اش شکم بر گاوِ زمین نهاده است.
 
مواردی که به عنوان ایراد و انتقاد به کتاب وارد شده از این دست است که این مولودنامه بخش کوتاهی از زندگانی امام علی (ع) یعنی از تولد تا زمان هجرت حضرت از مکه به مدینه و ازدواج ایشان با حضرت فاطمه (س) را در برمی­گیرد و به دیگر بخش‌­ها زندگی ایشان نپرداخته است. همچنین در برخی موارد متن از حالت مسجع، خارج و به صورت غیر مسجع تغییر می‌یابد و یکدستی متن از میان رفته است. همچنین در برخی موارد اشعاری که در این کتاب بکار رفته است از نظر عروضی دچار مشکلات وزنی است که به این موارد در ذیل هر شعر اشاره شده است و نیز از مجموع ابیاتی که در این کتاب آمده است در چند مورد اشعار از مترجم نیست بلکه مربوط به دیگر شاعران است که در متن به آن اشاره شده است.
 
کتاب «مولودنامه حضرت امیرالمومنین علی (ع)»، منسوب به ابو مخنف لوط بن یحیی ازدی با ترجمه محمدتقی موسوی و تصحیح حسین مهتدی از سوی نشر کلام ماندگار با حمایت حوزه هنری استان بوشهر، در 300 نسخه و با قیمت 38500 تومان در سال 1398 منتشر کرده است.


کد مطلب: 279781

آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279781/یادگار-ارادت-مردم-دشتستان-اهل-بیت-ع

ایبنا
  http://www.ibna.ir